مقدمه

کتاب، قدمتی پنج‌هزار ساله دارد. کتاب‌های نخستین به شکل لوح‌های گلی بودند. اما با گذشت زمان با توجه به دسترسی بشر به امکانات جدید و تغییر نیاز بشر به ارتباطات و اطلاعات، شکل کتاب‌ها تکامل یافت.

نوشته به خط سومری مربوط به ۲۲۰۰ تا ۲۴۰۰ پیش از میلادلوح‌های گلی، در منطقه بین‌النهرین برای نوشتن مورد استفاده قرار می‌گرفت. استفاده از این روش در ۲۵۰۰ سال قبل از میلاد، توسط تمدن سومر ابداع شد و به تکامل رسید. اما با گذشت زمان، بابلی‌ها و آشوری‌ها نیز همین روش را به‌کار گرفتند. این لوح‌ها با استفاده از خاک رس و آب ساخته می‌شدند و قبل از خشک شدن، با استفاده از ابزارهای نوک‌تیز بر روی آنها نوشته می‌شد. نوشته‌های بیشتر این لوح‌ها، بیشتر مرتبط با امر بازرگانی، اداری و حکومتی بود.

آمریکا که در حال حاضر بزرگترین ابر قدرت دنیا به شمار می‌رود، کتابخانی را به شکل واقعی در کشور خود به وجود آورده است، در این کتاب به بررسی کتاب و کتابخانی در آمریکا می‌پردازیم.

کتابخوانی در آمریکا؛فرهنگی بدون توقف

شعری که در ایام مدرسه و نمایشگاه‌های کتاب بیش از همیشه به گوش می‌رسد و تلاش می‌کند تا تلنگری برای کودکان و بعضا بزرگترها باشد که مراجعه به کتاب می‌تواند توانایی‌ها را افزایش دهد و به مدد آن مشکلات زندگی را حل کرد.

از زمانی که در زندگی روزمره خود با آمریکایی‌ها یا کسانی مواجه شدم که از هر فرصتی برای کتابخوانی بهره می‌گیرند، مشتاق شدم تا کمی عمیق‌تر به سهم کتاب در سبد زندگی خانوارهای مقیم این کشور بپردازم. اگر چه این سهم نسبت به برخی هزینه‌های دیگر مردمان این کشور در رتبه‌های چندم قرار دارد اما آمار کتاب‌های منتشر شده نشان می‌دهد که این سهم، جزو چند هزینه اولیه است.

با آمدن کتاب‌های دیجیتالی، سهم کتابخوانی بیشتر هم شده اما هنوز کتاب‌های چاپی و تشویق برای نگارش این نوع کتاب ها، فرهنگ اصیل و مورد توجه در این کشور است.

کتاب‌های در دست مردم یا امانت گرفته شده از کتابخانه‌ها است که در این کشور رونق خوبی دارند و یا خریداری شده از فروشگاه‌های کتاب است اما هرچه که هست، بر اساس آمارهای ارائه شده، سهم مطالعه سالانه کتاب در ایالت‌های مختلف آمریکا از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۶ بین ۷۲ تا ۷۹ درصد بوده است.

انس با کتاب از کودکی شکل می‌گیرد و در مدارس و دانشگاه‌ها هم بر آن تاکید می‌شود. در حالی که به شدت به قانون کپی رایت هم پایبندند. فراهم کردن محیط‌هایی همچون کتابخانه‌های عمومی، اختصاص زمانی در کلاس‌های روزانه درس برای خواندن کتاب توسط معلم برای کودکان، تعبیه نرم افزارهای مخصوص برای دانش آموزان و ایجاد رقابت برای کتابخوانی بیشتر، بخشی از ابتکاراتی است که کتاب را در سبد زندگی مردم قرار داده است.

علاوه بر کتابخوانی، تشویق همه گروه‌های سنی برای نوشتن کتاب و برگزاری جشنواره‌های مخصوص برای آن نیز طرح دیگری برای کشاندن مردم به سوی بازار کتاب و انتقال مفاهیم و تجربیات زندگی است. به همین منظور همچون جشنواره‌های فیلم، جشنواره‌هایی برای نویسنده برتر هم برگزار می‌شود که در آن هیات داوران بهترین اثر را انتخاب کرده و جوایزی برای آن در نظر می‌گیرند.

اگرچه در آمریکا نمایشگاه‌هایی همچون نمایشگاه کتاب ایران برپا نمی‌شود اما برگزاری کارگاه‌های مختلف برای نویسندگان، ناشران، طراحان و دیگر عوامل دخیل در تالیف کتاب از اقداماتی است که فعالان این صنعت را قادر می‌سازد تا در فضای کسب و کار بتوانند کتاب خود را به فروش رسانده و با دیگر فعالان این عرصه رقابت کنند.

خانم الاین مسئول کتابخانه تاکاهو از ایالت نیویورک درباره مشوق‌های کتابخوانی به خبرنگار ما می‌گوید: برنامه‌های گوناگونی در کتابخانه اجرا می‌کنیم، از ساعت‌های داستان خوانی و اجرای موسیقی برای کودکان تا برنامه‌های کمک تحصیلی برای نوجوانان و همچنین بزرگسالان که همه آنها به صورت رایگان انجام می‌شود.

وی افزود: همچنین در کتابخانه‌ها تلاش می‌شود کتاب‌هایی به زبان‌های رایج جهان همچون اسپانیولی، چینی، عربی و روسی هم ارائه شود و به مناسبت‌های اجتماعی- فرهنگی کشورهای مختلف، مراسمی برای معرفی آداب و رسوم مربوطه برگزار می‌کنیم.

این مسئول کتابخانه با آوردن کتاب‌هایی درباره نوروز، ادامه اداد: دعوت از اعضایی که متعلق به این فرهنگ‌ها هستند برای توضیح بیشتر آداب و رسوم خود، دیگر برنامه‌ای است که برای تبادل فرهنگ و تبدیل فضای کتابخانه از یک فضای خشک مطالعاتی به فضای گرم و غیرانحصاری به یک قوم، مذهب یا نژاد به کار گرفته می‌شود و همین امر، باعث می‌شود حضور در کتابخانه بخشی از زندگی مردم باشد.

اختصاص فضای ویژه برای کودکان، تعبیه برخی وسایل بازی و محلی برای نگهداری کودکان شیرخوار، برگزاری نشست‌های تخصصی معرفی کتاب با حضور نویسنده، تشکیل کلاس‌های رایگان آموزش زبان انگیسی و اتاق‌های گفت و گوی آزاد، دیگر برنامه‌هایی است که مردم را با کتابخانه‌ها عجین می‌کند.

الاین یادآور شد: هر عضو کتابخانه می‌تواند بدون هیچ محدودیتی ۵۰ کتاب یا فیلم به امانت بگیرد و در مدت تعیین شده که معمولا بین ۱۰ تا ۲۰ روز است، باید آن را به کتابخانه برگرداند.

البته او این نکته را هم اضافه کرد که در صورت تاخیر در بازگرداندن کتاب یا فیلم به ازای هر مورد در هر روز ۲٫ ۵ دلار جریمه دریافت می‌شود و سقف نهایی آن ۱۰ دلار است. یعنی اگر بیش از ۱۰ شب هم تاخیر داشته باشیم، همان ۱۰ دلار گرفته می‌شود.

این مسئول کتابخانه می‌گوید این کار باعث می‌شود تا افراد، تلاش کنند کتاب را در موعد مقرر بخوانند و گردش کتاب‌ها بیشتر خواهد شد.

نوشته کتاب و کتابخوانی در آمریکا اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.

کتاب

۱- نگاهی به تعریف و تاریخ

کتاب مجموعه‌ای از صفحات نوشته‌شده، مصور، چاپ‌شده یا صفحات خالی (صفحه سفید و نانوشته) ؛ ساخته‌شده از جوهر، کاغذ (ورق) ، پوست حیوانات یا مواد دیگر (چسب، نخ و…) است که معمولاً از یک طرف یا سمت به یکدیگر محکم شده یا متصل می‌گردند. هر برگه در کتاب، ورق و هر سمت یا روی هر ورق، صفحه نامیده می‌شود.

تعاریف سایر لغت‌نامه‌ها از کتاب، در واقع تعریفی از کدکس است که در ادامه خواهد آمد.

پنج هزار سال از تاریخ شروع کتاب می‌گذرد. حدود ۴۵۰۰ سال پیش، اهالی بین‌النهرین از لوح‌های گلی برای ثبت مسائل حکومتی یا مالی استفاده می‌شد (اغلب از نوع شمارش). فرم امروزی کتاب (که شاید بتوان نام دیروزی را نهاد با توجه به ظهور کتاب‌های الکترونیک) حدود ۱۸۰۰ سال پیش برای نوشتن متون مذهبی مسیحیان شکل گرفت. به این صورت که نوشته‌هایی روی پاپیروس یا چرم نوشته می‌شد و سپس آن‌ها را با استفاده از ابزاری متناسب به هم می‌دوختند.

حدود ۱۴۴۰ بود که گوتنبرگ ماشین چاپ را اختراع کرد و به نوعی باعث شد به نوعی عدالت در دسترسی به متون یک مرحله به پیش رود. فرایند آماده‌سازی کتاب چاپی حتی اکنون هم به لحاظ تکنولوژیک شبیه گذشته است. فقط ابزارها تغییر کرده‌اند. اگرچه اکنون دیگر نیازی نیست از یک کتاب هزاران جلد بزنید تا صرفه داشته باشد. می‌‌توانید حتی ۱۰ جلد کتاب را به دستگاه چاپ دیجیتال بدهید تا برای شما آن را چاپ کند و البته گاهی صحافی در خود آن دستگاه و گاهی در یک دستگاه جانبی انجام می‌شود.

اگرچه حدود ۵۰ سال پیش لامپ کاتدی اختراع شد تا بتوان تصویری از یک کتاب را در صفحه دید، اما تا پیدایش واقعی یک کتاب الکترونیکی ۳۰ سال طول کشید. تا همین چندی پیش (۱۵سال) که ال‌سی‌دی و ال‌ای‌دی‌های امروزی نبودند، نگاه کردن بلندمدت به یک مانیتور برای دراز مدت مانند چشم‌کُشی بود! بله سال ۱۹۹۹ اولین کتاب الکترونیکی به نام Nuvomedia’s Rocket شکل گرفت. توجه کنید چندین سال بعد از اینترنت، آمازون، گوگل و … از نظر خود من هم عجیب است.

یک نکته مهم که به نظرم می‌توان با آن بین یک مقاله و یک کتاب تمایز قائل شد. بعد از ظهور واکمن کتاب‌های صوتی نیز شروع شد. شاید قبل‌تر از کتاب الکترونیک.

۲- کتاب چیست؟

محمدرضا شعبانعلی عزیز در اینجا یک توصیف کارکردی از یک کتاب ارائه کرده است. یعنی توصیف کرده که مطالعه (به صورت کل) شامل چه چیزهایی می‌شود و اگر لینک‌های داخل همان صفحه را هم بگردید، طبقه‌بندی موثری را از انواع کتاب مشاهده خواهید کرد.

من سعی دارم در اینجا یک تعریف چند وجهی از کتاب را ارائه کنم. به هیچ وجه ادعای صحیح بودن و قطعی بودن را ندارم، اما می‌خواهم بگویم در باور من، کتاب باید خصوصیات زیر را داشته باشد.

۱- تمام شود

یک فیلم سینمایی را در نظر بگیرید، در مقابل یک سریال. فیلم سینمایی تمام می‌شود و شاید بخشی از آن در یک قسمت دیگر بیاید، اما سعی دارد تمامی عناصر لازم در یک فیلم را داشته باشد. از جمله این که یک هدف دارد، انتهایی دارد (هر چند انتهای باز هم خود یک انتهاست، مهم این است که دیگر کارتان با آن فیلم تمام می‌شود). اما سریال، هدفش کشاندن شما به قسمت بعد (از خود) است. ممکن است کتاب هم شما را به کتاب‌های دیگر ارجاع دهد. اما این طور نیست که مرتب و مرتب به نسخه بعدی که نیامده ارجاع دهد. (کتاب‌های چندجلدی یکپارچه استثنا هستند و می‌توان کل را (که یک هدف واحد دارند) به عنوان یک هدف حساب کرد.)

نوشته فرهنگ اصطلاحات کتاب اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.

ابن سینا

ابوعلی حسین بن عبدالله بن حسن بن علی بن سینا، مشهور به ابوعلیِ سینا، ابن سینا و شیخ الرئیس (زادة ۳۵۹ ه‍.ش در بخارا – درگذشتة ۲ تیر ۴۱۶ در همدان، ۹۸۰–۱۰۳۷ میلادی)،همه‌چیزدان، پزشک، ریاضی‌دان، منجم، فیزیک‌دان، شیمی‌دان، روان‌شناس، جغرافی‌دان، زمین‌شناس، شاعر، منطق دان و فیلسوف ایرانی و از مشهورترین و تأثیرگذارترینِ فیلسوفان و دانشمندان ایران‌زمین است که به ویژه به دلیل آثارش در زمینه فلسفه ارسطویی و پزشکی اهمیت دارد. وی نویسنده کتاب شفا یک دانشنامه علمی و فلسفی جامع است و القانون فی الطب یکی از معروف‌ترین آثار تاریخ پزشکی است.

وی ۴۵۰ کتاب در زمینه‌های گوناگون نوشته‌است که شمار زیادی از آن‌ها در مورد پزشکی و فلسفه است. جرج سارتن در کتاب تاریخ علم وی را یکی از بزرگترین اندیشمندان و دانشمندان پزشکی می‌داند. همچنین وی او را مشهورترین دانشمند دیار ایران می‌داند که یکی از معروف‌ترین‌ها در همة زمان‌ها و مکان‌ها و نژادها است. هم چنین وی در زمره فیلسوفان بزرگ جهان قرار دارد. دانشنامة فلسفة دانشگاه تنسی ابن سینا را تأثیرگذارترین فیلسوف جهان پیش از دوران مدرن معرفی می‌کند.

کتاب قانون ابن سینا در پزشکی به سال ۱۹۷۳ در شهر نیویورک ایالات متحده آمریکا تجدید چاپ گردیده‌است.

آرامگاه بوعلی‌سینا در میدان بوعلی سینا در مرکز شهر همدان واقع شده‌است.

زندگی

ابن سینا در روستای افشانه نزدیک بخارا (در ازبکستان کنونی و ایران بزرگ در سده پنجم هجری قمری) متولد شد. زبان مادری اش فارسی بود. پدرش که از صاحب منصبان در حکومت سامانی بود وی را به مدرسه بخارا فرستاد تا در آنجا به خوبی تحصیل کند. پدر و برادر ابن سینا مجذوب تبلیغات اسماعیلیه شده بودند، اما ابن سینا از آن دو پیروی نکرد. وی حافظه و هوشی خارق‌العاده داشت. به‌طوری‌که در ۱۴ سالگی از آموزگار خود پیشی گرفت.

او علم منطق را از استادش ابو عبدالله ناتلی آموخت. او کسی را نداشت که از وی علوم طبیعی یا داروسازی را فرا بگیرد و پزشکان مشهور از دستورکارهای او پیروی می‌کردند. البته وی در فراگیری علم متافیزیک ارسطو دچار مشکل شد که تنها به کمک اغراض مابعدالطبیعه فارابی توانست آن را بفهمد. او امیر خراسان را از یک بیماری سخت نجات داد. امیر خراسان در ازای این کار اجازه داد که ابن سینا از کتابخانه باشکوه مخصوص شاهزادگان سامانی استفاده کند. در سن ۱۸ سالگی، ابن سینا بر بسیاری از علومی که بعدها شناخته شدند، تسلط یافت. پیشرفت‌های بعدی وی، مرهون استدلالهای شخصی وی بود.

بخشی از زندگینامه او به گفته خودش به گفته از شاگردش ابو عبید جوزجانی بدین شرح است:

پدرم عبدالله از مردم بلخ بود در روزگار نوح پسر منصور سامانی به بخارا درآمد. بخارا در آن عهد از شهرهای بزرگ بود. پدرم کار دیوانی پیشه کرد و در روستای خرمیثن به کار گماشته شد. به نزدیکی آن روستا، روستای افشنه بود. در آنجا پدر من، مادرم را به همسری برگزید و وی را به عقد خویش درآورد. نام مادرم ستاره بود من در ماه صفر سال ۳۷۰ از مادر زاده شدم. نام مرا حسین گذاشتند چندی بعد پدرم به بخارا نقل مکان کرد در آنجا بود که مرا به آموزگاران سپرد تا قرآن و ادب بیاموزم. دهمین سال عمر خود را به پایان می‌بردم که در قرآن و ادب تبحر پیدا کردم آنچنان که آموزگارانم از دانسته‌های من شگفتی می‌نمودند. در آن هنگام مردی به نام ابوعبدالله به بخارا آمد او از دانش‌های روزگار خود چیزهایی می‌دانست پدرم او را به خانه آورد تا شاید بتوانم از وی دانش بیشتری بیاموزم. زمانی که ناتلی به خانة ما آمد، من نزد آموزگاری به نام اسماعیل زاهد، (که از شاگردان حریربن عبدالله سجستانی بود)[نیازمند منبع] .فقه می‌آموختم و بهترین شاگرد او بودم و در جدل که شیوة دانشمندانِ آن زمان بود، تخصصی داشتم.

ناتلی به من منطق و هندسه آموخت و چون مرا در دانش اندوزی بسیار توانا دید به پدرم سفارش کرد که مبادا مرا جز به کسب علم به کاری دیگر وادار سازد و به من نیز تأکید کرد جز دانش آموزی شغل دیگر برنگزینم. من اندیشة خود را بدانچه ناتلی می‌گفت می‌گماشتم و در ذهنم به بررسیِ آن می‌پرداختم و آن را روشن‌تر و بهتر از آنچه استادم بود فرامی‌گرفتم تا اینکه منطق را نزد او به پایان رسانیدم و در این فن بر استادِ خود برتری یافتم. چون ناتلی از بخارا رفت من به پژوهش و مطالعه در علم الهی و طبیعی پرداختم. اندکی بعد میلی در فراگرفتن علم طب در من پدیدار گشت. آنچه را پزشکان پیشی نوشته بودند همه را به دقت خواندم، چون علم طب از علوم مشکل به‌شمار نمی‌رفت، در کوتاه‌ترین زمان در این رشته موفقیت‌های بزرگ بدست آوردم تا آنجا که دانشمندان بزرگ علم طب به من روی آوردند و در نزد من به تحصیل اشتغال ورزیدند. من بیماران را درمان می‌کردم و در همان حال از علوم دیگر نیز غافل نبودم. منطق و فلسفه را دوباره به مطالعه گرفتم و به فلسفه بیشتر پرداختم و یک سال و نیم در این کار زمان صرف کردم. در این زمان کمتر شبی سپری شد که به بیداری نگذرانده باشم و کمتر روزی گذشت که جز به مطالعه به کار دیگری دست زده باشم.

نوشته فیزیکدانان مشهور ایرانی اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.

آیا پوستین گرم می‌کند؟

موضوع چیست؟

عایق‌های حرارتی و برودتی یکی از مهمترین عوامل در بهینه سازی مصرف انرژی هستند، چیزی که ما روزمره از آن به کرات استفاده می‌کنیم و همچنین حالتهای مختلف آن را در اطراف خود مشاهده می‌کنیم بدون اینکه از فیزیک آن اطلاع داشته باشیم.

چند آزمایش

اگر بکوشند شما را قانع کنند که پوستین اصلا گرم نمی‌کند، چه خواهید گفت؟ لابد فکر می‌کنید که شوخی می‌کنند. ولی اگر با چند آزمایش این ادعا را به شما ثابت کنند چه؟

مثلا چنین آزمایش کنید.

به دماسنج نگاه کنید، دماسنج چه درجه‌ای را نشان می‌دهد و آن را توی پوستین بپیچید و بعد از چند ساعت بیرون بیاورید. خواهید دید که حتی ۴/۱ درجه سانتیگراد هم گرم نشده است و همان درجه حرارتی را نشان می‌دهد که قبلا نشان داده بود. این دلیل برای آنکه پوستین گرم نمی‌کند. حتما ممکن است گمان کنید پوستین سرد می‌کند.

دو کیسه یخ بردارید، یکی را توی پوستین بپیچید و دیگری را در اتاق بگذارید. وقتی یخ کیسه توی اتاق آب شد، پوستین را باز کنید، خواهید دید که یخ کیسه توی پوستین حتی شروع به آب شدن هم نکرده است. بنابراین پوستین نه تنها یخ را گرم نکرده است، بلکه گویی سرد هم کرده است و آب شدن آن را به تاخیر انداخته است.

حقیقت چیست؟

حقیقت این است که گرم کردن به مفهوم حرارت دادن نیست. پوستین گرم نمی‌کند، چراغ گرم می‌کند، بدن آدم گرم می‌کند، زیرا همه اینها منبع تولید گرما هستند. پوستین خودش حرارت تولید نمی‌کند، بلکه فقط مانع آن می‌شود که حرارت بدن ما از بدن دور شود. به این دلیل است که حیوانات خونگرم که بدنشان منبع گرماست، با پوستین بیشتر خود را گرم احساس می‌کنند، تا بدون پوستین.

ترمودینامیک چه می‌گوید؟

نه دماسنج و نه یخ هیچ یک منبع گرما یا سرما نیستند و پوستین به عنوان یک عایق، با قابلیت هدایت حرارت فوق‌العاده کم عمل می‌کند. برف هم، به این مفهوم کلمه، مانند پوستین، زمین را گرم می‌کند. قابلیت هدایت حرارت برف، فوق العاده کم است، به این دلیل مانع می‌شود که حرارت زمینی که زیر آن است، خارج شود. در زمینی که قشری از برف آن را پوشانده است، گرماسنج در اکثر موارد، در حدود ۱۰ درجه بیشتر نشان می‌دهد، تا در زمینی که از برف پوشیده نشده است.

نتیجه‌گیری

بدین ترتیب به سوال “آیا پوستین گرم می‌کند؟” باید پاسخ داد: “پوستین فقط به ما کمک می‌کند که خودمان، خودمان را گرم کنیم” اگر بگوییم: ما پوستین را گرم می‌کنیم نه پوستین ما را، صحیح‌تر است.

آزمایش پس دید

پس از نگاه کردن به یک جسم روشن- مانند یک لامپ یا فلاش دوربین عکاسی – ممکن است حتی پس از این که نگاه خود را از آن برمی دارید تصویر آن جسم را ببینید. این اثر پایدار بصری “پس دید” نامیده می‌شود.

وسایل مورد نیاز

چراغ قوه

کاغذ سفید

نوار سیاه مات ( مانند نوار کاست )

شرح آزمایش

کاغذ سفید را روی شیشه‌ی چراغ قوه چسبانده و همه‌ی نقاط آن را با نوار چسب سیاه بپوشانید. در وسط، قسمتی را خالی بگذارید تا نور از آن بیرون بتابد. این قسمت خالی می‌تواند مربع، مثلث یا هر شکل ساده و قابل تشخیص دیگری باشد.

در یک اتاق تاریک چراغ قوه را روشن کنید. همانند شکل آن را به طرف چشم خود گرفته و به مدت ۳۰ ثانیه به نقطه ای از شکل روشن وسط آن خیره شوید. سپس به یک دیوار خالی نگاه کنید و چندین دفعه چشمانتان را باز و بسته کنید. به شکل و رنگ تصویری که روی دیوار می‌بینید توجه کنید.

آزمایش را دوباره انجام داده و این بار پس از نگاه کردن به چراغ، به کف دست، وبار دیگر به دیواری که در فاصله‌ی دورتری قرار دارد خیره شوید. اندازه‌ی تصویری که روی کف دست و روی دیوار می‌بینید را با هم مقایسه کنید.

حال چشم چپ خود را بسته و با چشم راست به شکل روشن وسط چراغ قوه خیره شوید. سپس چشم راست را ببندید و با چشم چپ به دیوار سفید نگاه کنید. آیا هیچ پس دیدی می‌بینید؟

نوشته سرگرمی‌های خانگی فیزیـک اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.

مدیر اداری چیست؟

مدیر امور اداری برنامه ریزی، هدایت و هماهنگی خدمات اداری و پشتیبانی سازمان را برعهده دارد. در یک سازمان کوچک او ممکن است مسئول همه وظایف بخش امور اداری باشد. ولی در سازمان‌های بزرگ، مدیر امور اداری مسئول مدیریت و نظارت بر کارکنان بخش امور اداری است.

مدیر امور اداری مجموعه وسیعی از خدمات را برنامه ریزی، هماهنگی و هدایت می‌کنند تا سازمان بتواند به صورت موثری کارکند. او وظایف گسترده و وسیعی را بر عهده دارد. مدیر امور اداری بر رعایت شدن استانداردها و قوانین در قراردادهای سازمان نظارت دارد. او الگوهای مصرف انرژی، استفاده از فن آوری و تجهیزات اداری را کنترل می‌کند مثلا ممکن است برای خرید تجهیزات و وسایل جدید برای کاهش هزینه‌های انرژی و یا تعمیر و نگهداری یا جایگزینی آینده تجهیزاتی مانند کامپیوتر برنامه ریزی کند. کار این مدیر در میزان بهره وری و رضایت کارکنان موثر است.

بخشی از وظایف مدیر امور اداری مربوط به کارکنان می‌باشد از جمله انجام امور استخدامی، موارد داخل سازمانی مانند ترفیع، جابجایی و.. ، اجرای دستورالعمل‌ها و آیین نامه‌های استخدامی، ارزشیابی عملکرد کارکنان، امور رفاهی و…

مدیر امور اداری در بسیاری سازمان‌ها و شرکت‌ها مسئولیت اجرای مناقصه‌ها و مزایده‌ها را برعهده داشته و بر امور انبارداری، نحوه نگهداری و ایمنی کالاها، تهیه کالاها و تجهیزات مورد نیاز، امور مربوط به خدمات عمومی مانند برگزاری جلسات و همایش‌ها نظارت دارد.

وظایف و کار مدیر امور اداری

مدیریت و نظارت بر کارکنان بخش اداری

برنامه ریزی و نظارت بر بودجه‌های قراردادها، موجودی‌ها و تجهیزات

خرید، ذخیره سازی و توزیع لوازم و تجهیزات مورد نیاز واحدهای مختلف

نظارت بر نگهداری و تعمیر ماشین آلات، تجهیزات و…

اطمینان از رعایت شدن استانداردهای ایمنی و سلامت در محیط کار

انجام امور پرسنلی مانند امور استخدامی، امور داخل سازمانی (ترفیع، جابجایی، پاداش، تنبیه، مرخصی و…)، ارزیابی عملکرد، امور بیمه، وام و…

وظایف مدیر اداری

اجرای سیاست‌ها و خط‌مشی‌های دنشگاه در زمینه‌های مربوط به امور اداری، استخدامی و پشتیبانی

• اداره و انجام امور استخدامی، انتصابات، انتقال، ترفیع، مرخصی، ماموریت و بازنشستگی كاركنان و اعضای هیات علمی
• صدرو احكام استخدامی كاركنان و اعضای هیات علمی
• نظارت بر حسن انجام فعالیت‌های واحدهای تابعه
• تهیه و تنظیم آیین‌نامه‌ها، بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های اداری لازم جهت ارایه به مقامات ذیربط براساس ضوابط و مصوبات دانشگاه و ابلاغ آن به كلیه واحدها پس از تأیید
• مراقبت در اجرای مقررات انضباطی و رسیدگی به تخلفات كاركنان و ارجاع مراتب به هیأت‌های رسیدگی به تخلفات اداری
• مطالعه و بررسی رسته ­های شغلی مشاغل دانشگاهی و ارایه نظرات و پیشنهادات اصلاحی به مراجع ذیربط با همكاری مدیریت برنامه، بودجه و تشكیلات
• ایجاد و نگهداری بانك اطلاعاتی پرسنلی و سوابق خدمتی و اداری كلیه پرسنل دانشگاه

نوشته مدیریت اداری دیجیتال اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.

تاریخچه از لباس و دوزندگی

تاریخچه هنر خیاطی هنر رهگشای کار است که هستی را جنبش درآورده و تازه‌تر از تازه می‌سازد و هنر ارزنده‌ای که پوشش بیرونی هستی را جمال می‌بخشد. در زمان گذشته پارچه را روی اندام افراد قرار داده و فرم دلخواه در می‌آوردند و با کوک و سنجاق زده و اقدام به دوخت می‌کردند، یا برخی بر حسب تجربه و بدون الگو لباس را برش زده که نیاز به چندین پرو داشت رفته رفته با پیشرفت علم و تجربه متدهای تدوین و بصورت کلاسیک در کشورهای مختلف رایج گردید. متد گرلاوین، متد فرانسوی، متد ژاپن، متد متریک و متد مولر آلمانی دو استاد فن خیاطی به نامهای (ویونت Vionnet و شانل Shanel) که حساسیت و استعداد خاصی نسبت به زیبایی شناسی و مسایل اجتماعی داشتند. تغییرات خطوط اندام و بدن را کشف کردند. با آنکه تعبیر و تفسیر این دو طراح متفاوت بود اما آنان را باید بوجود آورند. و مخترع اصلی لباس ساده و راحت امروز دانست. از آن جا که پوشیدن لباس یک ضرورت است. هر کس این دین را نسبت به خودش احساس می‌کند که ظاهر خود را به خوش آیند‌ترین شکل ممکن به جهانیان عرضه کند. بنابراین پوشاک باید رنگ و طراحی هنرمندانه و زیبا داشته باشد و هم آهنگ با شرایط محیط و باب روز باشد. پدید آمدن پوشاک امری تصادفی و خواستنی نبوده است. بلکه بر مبنای تفکرات و نیاز‌های اقلیمی، مادی و معنوی اقوام به وجود آمد، شکل گرفت و تحول یافت.

پوشاک باستان در قرون وسطی جای خود را به شکل ظاهری شکوهمند داد در عهد رنسانس پر زرق و برق شد و صورتی تجملی پیدا کرد و سپس در عصر نوین شکلی نامشخص و رمز گونه به خود گرفت. زمینه‌های شغل مزون لباس عروس و نامزدی _ تولیدی لباس و فروش آن _ چرم دوزی _ آموزش الیاف سنجی_ دبیری در این رشته _ طراحی لباس_ طراحی صحنه در صدا و سیما _ طراحی اندام _ تولید لباس بچه گانه _ زنانه دوزی _ مردانه دوزی _ دوختهای تزئینی _ خانه داری عمومی از جمله شغلهای مرتبط با رشته مذکور می‌باشد. هدف و معرفی کلی رشته لباس ازجمله ضروریات اولیه بشری می‌باشد و امروزه با پیشرفت تکنولوژی صنایع دوخت و بافت تهیه پوشاک دارای دو بعد صنعتی و تجاری است هنر ظریف خیاطی از دیرباز درایران به عنوان یک هنر اصیل همیشه مورد توجه بوده استتنوع طرحها و ر نگها و مدلها درمناطق ایران نیز گویای این مطلب است فراگیری این فن نه تنها گامی ملی درجهت خودکفایی است بلکه هنری است که زندگی فردی را هم اراسته می‌نماید.

طول دوره هر و مقاطع ادامه تحصیل: طول دوره تحصیل ۲ الی ۵/۲ سال بعد از انتخاب رشتهبه طول می‌انجامد و دروس به صورت نظری، عملی و کارآموزی درمحل تحصیل ارائه می‌شود فارغ التحصیلان این دوره می‌توانند درمقاطع بالاتر به تحصیلات خود ادامه دهند. خیاطی و طراحی لباس زنانه پایه اول ۳۱ واحد عمومی ۲۲ واحد اختیاری ۵/۴ واحد مهارتی ۳۰ واحد تکمیلی ۵/۸ واحد { قانون کار، بهداشت و ایمنی کار، کارآفرینی، کارورزی۵/۳ واحد} قابلیتهای فارغ اتحصیلان و موقعیتهای شغلی درحال حاضر یک خیاط موقعیت کاری خوبی دارد و حدود ۸۰ % فارغ التحصیلان می‌توانند به صورت نیروهای کارآفرین و خود اشتغالی برای خودشان کارکنند ویا درمراکز تولیدی و طراحی‌های لباس فعالیت نمایند. درضمن می‌توانند به صورت استاد کار ماهر ویا نیمه ماهر درمراکزفنی و حرفه‌ای فعالیت نمایند. خیاط خیاط یا دَرزی کسی است که به‌وسیله پارچه یا چرم می‌تواند پوششی برای انسان پدید آورد که انواع لباس‌های زنانه، مردانه و بچگانه توسط شغل خیاطی تولید و به بازار عرضه میگردد. چرخ خیاطی چرخ خیاطی وسیله‌ای است که برای دوختن جامه بکار می‌رود. چرخ خیاطی از وسایل به‌کاررفته توسط خیاط‌ها است.

در فارسی تاجیکی این وسیله را ماشین دوزندگی می‌گویند. خیاطی یکی از هنرهای زیبا و صنعتی است که هم به شکل خانگی و هم به شکل صنعتی کاربرد دارد و امروزه علاوه بر اینکه در خانه به عنوان یک مهارت محسوب می‌شود، می‌تواند به عنوان یک ابزار اقتصادی و همچنین عامل صرفه جویی در وقت نیز محسوب گردد. چراکه به عنوان مثال تهیه و دوخت یک کیف دستی علاوه بر لذت استفاده از هنر دست خویش برای آدمی عامل اصلی در صرفه جویی اقتصادی و زمانی نیز بشمار می‌آید. اصول مقدمات خیاطی عبارت است از شناخت کار و بکار گیری صحیح ابزار و لوازم اولیه و تبدیل آن به طرح و لباس مورد نظر بنابراین خیاط به کسی گفته می‌شود که با استفاده از لوازم و وسایل اولیه کار بتواند یک طرح مورد نظر را به بهترین شکل به یک لباس مناسب تبدیل کند. در ادامه بحث ابتدا تاریخچه کوتاهی از اختراع چرخ خیاطی بیان شده و پس از آن نیز در مورد ابزار و لوازم خیاطی صحبت خواهد شد.

نوشته هنر دوزندگی روی لباس اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.

مقدمه

پتینه به معنای كهنگی و ایجاد نمای كهنه است. این واژه كه در سال‌های اخیر از زبان انگلیسی وارد زبان فارسی شده است، محدوده‌ای فراتر از معنی اصلی آن در زبان انگلیسی را شامل می‌شود.

پتینه (Patina) یك لغت انگلیسی است و ریشه در زبان لاتین دارد. این واژه در زبان لاتین به معنای لایه رویی شیء یا سطح خارجی شیء می‌باشد. در زبان انگلیسی پتینه به معنای سطح فلزی اكسیده شده و زنگار گرفته یا سطح كهنه و تیره می‌باشد كه بر اثر مرور زمان و به صورت طبیعی یا براثر تاثیرات مواد شیمیایی ایجاد شده است.

در زبان فارسی پتینه به كلیه كارهای رنگ آمیزی و پرداخت بر روی سطوح مختلف اتلاق می‌شود. كه معادل انگلیسی آن در اصل (faux finishing/faux painting) به معنی رنگ آمیزی ساختگی یا پرداخت مصنوعی است.

پتینه شامل طیف وسیعی از تكنیك‌های گوناگون است كه باعث ایجاد نمایی شبیه به مرمر، چوب، فلز، سنگ یا ایجاد بافت بر روی سطوح مختلف می‌شود كه با استفاده از تركیب رنگ و لعاب و ابزارهای مختلف و ایجاد پرداخت بر روی سطح، كار نهایی ایجاد می‌گردد، تا به اشیای مختلف نمایی متفاوت بدهد. مثلا سطح چوبی شبیه به یك سنگ مرمر به نظر برسد یا یك سطح گچی شبیه به یك سطح چوبی به نظر آید.
manisa escort bayanlar

در مورد تاریخچه این هنر شاید تعجب كنید كه از سال‌های بسیار دور در نقاشی‌های درون غارها و مصر باستان بصورت ابتدایی وجود داشته است. اما تقریباً می‌توان گفت این هنرقبل از میلاد مسیح درهنرهای دكوراتیو مورد استفاده قرار می‌گرفته است. در قرن نونزدهم از دهه ۱۹۲۰ این هنر بصورت یك رشته حرفه‌ای در هنرهای دكوراتیو در آمد و در سال‌های آخردهه  َ۱۹۸۰واوایل دهه۱۹۹۰تحول چشمگیری در آن ایجاد گردید و محوبیت فراوانی یافت. در سال‌های اخیراین هنر رونق فراوانی یافته است و به دو رشته مواد و اجرا تقسیم شده است. امروزه در سرا سر جهان علاقمندان بسیاری در رشته‌های مختلف این هنر از قبیل دكوراسیون، رنگ آمیزی مجسمه و مبلمان، طراحی  و رنگ آمیزی بافت‌های مختلف بر روی دیوار و… مشغول به كار می‌باشند.

یكی از دلایل محبوبیت این هنرعلاوه بر زیبا بودن آن مقرون به صرفه بودن آن است، چون با استفاده از تكنیك‌های این رشته می‌توانید بر روی سطوح مختلف به سادگی نقشوش وافكت‌های زیبایی بیافرینید بدون آنكه هزینه گزافی برای آن بپردازید. تصور كنید بر روی یك ستون ساده گچی می‌توانید افكت زیبایی از سنگ مرمر را با هزینه نسبتاً كمی اجرا كنید  حال آنكه اگر بخواهید به جای این كار از سنگ مرمر واقعی استفاده كنید هزینه گرانی باید پرداخت نمایید. یا به جای خرید یك مجسمه گران قیمت برنزی به سادگی و با كمی مهارت می‌توانید روی یك مجسمه گچی نمای زیبایی از برنز را داشته باشید.

پتینه در دو گروه كلی رنگ و بافت  اجرا می‌شود. كه هر كدام از این دو روش دارای صد‌ها مدل مختلف و متنوع می‌باشد. برخی تكنیك‌های پتینه عبارتند از: ترك كاری– ورق طلا كردن و..

چگونه پتینه بیاموزیم؟

هنر پتینه یکی از هنرهائی است که با توجه به علاقه ما ایرانیان به هنرهای سنتی می‌تواند کاملا پاسخگوی حس زیبایی پسندی و ایجاد فضای سنتی و کهنه نمایی و غیره در فضای مورد نظر باشد. با توجه به نو و جدید بودن این هنر در جامعه، عموما آشنایی چندانی با آن وجود نداشته و درک و تجسم آن نیاز به تعریف و معرفی دارد که در کلاس‌های پتینه مجتمع آموزشی پیشکسوتان با ارائه تصاویر و فیلم‌های متعدد از انواع پروژه‌های اجرا شده و تعریف پتانسیل زیباسازی فضا آشنایی دقیقی از ظرفیت پتینه و قابلیتهای آن برای انواع فضا‌ها صورت می‌گیرد. در واقع پتینه هنر رنگ و لعاب دادن به اشیا و اجسام و سطوح است.

بطور مثال در متریال بسیار مرسوم و شناخته شده کاغذ دیواری با وجود ترکیب چند رنگ و طرح و حتی نقوش باز هم هر مخاطب محدود به انتخاب یک مدل از آلبوم کاغذ دیواری است اما پوشش‌های مختلف رنگی و بافت‌ها باعث ایجاد هزاران مدل متنوع مورد خواست مشتری بصورت زنده و با حس واقعی همان متریال مورد نظر برروی سطح یا اجسام می‌شود. مثل کاهگل بصورت واقعی، طرح‌های واقعی آجر، انواع سنگ، گرانیت، انواع طرح‌ها و رنگ‌های چوب، فرم ترک بر روی سطوح، دکوپاژ (استفاده از تکه‌های روزنامه یا کاغذ کادو و چسباندن روی سطوح با چسب و لاک الکل) و هزاران مدل و طرح متنوع و مختلف را می‌توان با هنر پتینه به آسانی و ارزانی ایجاد نمود و تغییر زیادی در وضعیت بصری آن شی یا سطح بوجود آورد. کلاسهای پتینه مجتمع آموزشی پیشکسوتان در فضای کارگاهی کاملا استاندارد و با کیفیت و کمیت بالا توسط اساتید با تجربه و خبره برگزار می‌شود.

یک پتینه کار حرفه‌ای ضمن برخوردار بودن از بازار کافی (منازل مسکونی، انواع فروشگاه‌ها و مغازه‌ها در تمام موضوعات، همه مشاغل سنتی و مدرن، رستوران‌ها، آرایشگاه‌ها، مزون‌هاو… ) می‌تواند راه حل‌های بسیار زیادی برای رفع مشکلات بخش‌های پر چالش فضا‌ها که فکر مخاطبین فضا را همیشه درگیر می‌کند که ناچار به استفاده از رنگ ساده و یا پوشش توسط اجسام و متریال‌های بی هدف صرفا جهت ناپدید کردن آن بخش بودند را ارائه کرده و فضا را از لحاظ بصری و کاربردی زیبا و چشم نواز کند، در پایان تاکید می‌کنیم هنر و مهارت پتینه هم برای طرح‌های امروزی و مدرن و هم طرح‌های کلاسیک و سنتی قابل استفاده و اجرا است که نمونه کارهای بسیار زیاد و زیبایی از همه سبک‌های طراحی که در آن از پتینه نیز استفاده شده در کلاس‌های کاربردی آموزش پتینه مجتمع آموزشی پیشکسوتان ارائه، تحلیل، تدریس و اجرا می‌شود.

نوشته هنر پتینه اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.

مقدمه

گبه انواعی از زیرانداز میباشد و همچون فرش بافی ارزش هنری بسیاری نیز دارد بطوریکه امروزه در همه جای دنیا طرفداران بیشماری را به خود جلب کرده. برخی از محققان دلیل نامگذاری این قالیچه با عنوان گبه را ضخیم بودن و کاربرد آن در حفاظت نسبت به عوامل مختلفی چون سرما میدانند. میتوان گفت تاریخچه پیدایش و تولید گبه به زمان انسان‌های اولیه برمیگردد چراکه آنها در ابتدا از پوست حیوانات مختلف به عنوان زیرانداز خود استفاده می‌کردند و به مرور زمان و با کسب تجارب توانستند از پشم حیوانات اهلی نخستین زیراندازهای تار و پودی را تولید کنند که یکی از آنها گبه میباشد.

گبه که به قالیچه خرسک نیز معروف است از جنس همان قالی میباشد با این تفاوت که در اندازه‌های کوچکتر و با پرزهایی بلندتر تهیه میشود و عمدتا هنر دست عشایر مناطق مختلفی چون بوشهر، شیراز، خراسان و … میباشد و در واقع جزو سرمایه اصلی این مردم محسوب میشود. لازم به ذکر است استان فارس با قدمتی ۱۵۰ ساله در زمینه گبه بافی را میتوان از پیشگامان این هنر در ایران دانست. این منطقه شامل ایل نشینانی چون ایلات قشقایی، خمسه، ممسنی و بختیاری میباشد و میتوان با جرات گفت که گبه‌های بافت ترکان قشقایی فارس از بهترین هاست بطوریکه در خارج از کشور نیز از اعتبار خاصی برخوردار میباشد. از دیگر مراکز مهم بافت گبه می‌توان از دو گنبدان، باشت، تل گر، چشمه بلقیس، ده شیخ و چرام در شهرستان کهکیلویه، ده علیا و ده سفلی علیا، برازجان و حوزه‌های روستایی شول و ده کهنه از استان بوشهر نام برد.
pendik escort bayanlar

از تفاوتهای اصلی گبه با فرش یا قالی را میتوان در عواملی دانست چون سایز، بلندی پرزها که بعضا به یک سانتیمتر هم میرسد، شمار پود بیشتری که در آنها به کار می‌رود که البته خود عاملی برای نرم بودن گبه‌ها نیز محسوب میشود.

خوشبختانه یکی از عواملی که سبب شده گبه‌ها را بتوان در انواع مختلف طرح و نقش یافت، نقش پردازی سنتی و ذهنی بافندگان آن است چراکه در بافت این نوع از زیر انداز‌ها هیچ گونه نقشه‌ای وجود ندارد و هر بافنده‌ای هرآنچه در ذهن خود دارد را به مرحله اجرا در می‌آورد به همین علت با جرات می‌توان گفت اگر میلیون‌ها گبه را در کنار هم قرار دهید باز هم محال است در بین آنها دو گبه با مشخصاتی کاملا یکسان پیدا کنید همین نکته نیز از دیگر مشخصه‌های با ارزش هنری این کالا میباشد.

این نوع قالی عمدتا به شکل فارسی باف و بر روی دار‌های زمینی بافته میشود؛ با این حال ممکن است گاهی و در بعضی مناطق به روش ترکی باف نیز تهیه شوند. با وجود تنوع زیاد طرح و رنگ در گبه‌ها با این حال میتوان گفت زمینه‌ گبه‌‌های تولیدی مناطق مختلف ایران اکثرا دارای رنگ‌‌های روشن نظیر سفید، کرم یا شیری میباشد. بافت گبه معمولا به وسیله‌ی پشم خودرنگ مخلوط با موی بز صورت میگیرد. این پشم‌ها پس از شستشو ریسیده و تابیده می‌شود و سپس برای بافت مورد استفاده قرار میگیرند.

انواع گبه

با وجود اینکه در گبه هیچ طرح از پیش تعریف ‌شده‌ای وجود ندارد با این حال شاید بتوان گفت یکی از نقش‌های اصلی گبه‌های ایرانی را طرحی به نام “کم” تشکیل میدهد. اصطلاح محلی “کم” در واقع متشکل از یک مربع مستطیل و یک ردیف لوزی در وسط آن میباشد که رئوس هر یک از لوزی‌ها، به رئوس لوزی‌های دیگر متصل است. گبه‌های اولیه‌ای با توجه به اینکه برای نیاز و مصارف شخصی تولید میشدند عموما ساده و بدون نقش بودند اما به مرور زمان و با تجاری شدن این کالا بافندگان آن با الهام گرفتن از عواملی چون طبیعت، آمال و آرزوهایشان به ایجاد طرح‌های متنوعی دست زدند.

انواع طرح‌های گبه

طرح شیر

طرح شیر را میتوان یکی از عمده نقش‌های مشترک بین بافندگان مناطق مختلف دانست.

طرح خشتی یا قابی شکل

این طرح یکی از کابردی‌ترین نقش‌های گبه میباشد که بیشتر هم بین بافندگان فارس و بختیاری رواج داشته. اساس این طرح را قاب‌هایی منظم تشکیل میدهد که هر یک از قاب‌ها به صورت جداگانه طرحی هماهنگ با قاب‌های دیگر میسازد.

طرح حوض گبه

این طرح شکل ترنجیست که در وسط کار آمده و در واقع یک گل را تداعی میکند که از اطراف آن گل‌ها و غنچه‌هایی دیگر گسترش یافته‌ است.

طرح گل گبه

نقش گل رز در گبه به طرح گل گبه معروف است. afyon escort

نوشته گبه: هنر بداهه بافی اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.

مقدمه

در سلسله مباحث پیش رو به بررسی وضعیت صنایع دستی در چند کشور مهم و منتخب آسیایی می‌پردازیم. در این بخش وضعیت صنایع دستی هند را بررسی میکنیم که یکی از سه قطب برتر صنایع دستی در جهان است.

بررسی وضعیت صنایع دستی هند

بر اساس شواهد و مدارک موجود، شبه قاره‌ی هند وارث یکی از تمدن‌های کهن در دره‌ی رودخانه سند می‌باشد. شهرهای باستانی “موهنجودارو و هاراپا” در غرب شبه قاره کانون تمدنی پنج هزار ساله بوده که هم عصر با تمدنهای درّه‌ی نیل در مصر و جلگه‌ی بین النهرین یعنی تمدنهای کلده و آشور، بابل و ایلام می‌باشد. بر اساس ابزار و شباهت‌های موجود میان برخی آثار کشف شده در این دو منطقه که بیش از دو هزار و پانصد کیلومتر با یکدیگر فاصله دارند، این واقعیت محرز گردیده که میان این دو کانون تمدن اولیه، از طریق فلات ایران، ارتباط و مبادلاتی وجود داشته است. علاوه بر این، آثار به دست آمده از غار معروف آجانتا در جنوب هند – مربوط به دو هزار سال پیش – حاکی از تسلط و مهارت کم نظیر هنرمندان هندی در ساخت آثار استثنایی می‌باشد. این پشتوانه‌ی تاریخی همراه با تنوع نژادی، قومی، مذهبی و به تبع آن گوناگونی عادات و سنت‌های رایج در این سرزمین موجب گردیده که صنایع دستی به صورت گسترده، ریشه دار و پویا در کشور هند همچنان استمرار یابد.

وجود ادیان مختلف هندو، برهمایی، بودایی و اسلام هریک با نمادها و مظاهر فکری و اعتقادی خاص خود به غنای فرهنگی این کشور کمک شایانی کرده‌اند. در این میان به جرأت می‌توان گفت با آنکه تعداد مسلمانان هند تنها حدود ۱۰ درصد کل جمعیت آن کشور را تشکیل می‌دهد، ولی سهم مسلمانان در اعتلای فرهنگی هند با ۹۰ درصد بقیه‌ی نفوس که متعلق به سایر ادیان و مذاهب می‌باشند، برابر است. در قرن دوم هجری یکی از سرداران مسلمان به نام محمد بن قاسم برای نخستین بار از طریق دریا و در نزدیکی بندر کراچی کنونی وارد شبه قاره‌ی هند شده و بعدها نیز چندین بار در قرن‌های یازدهم و چهاردهم میلادی از طریق ایران و افغانستان یورش‌هایی به هند شده بود ولی اشاعه‌ی فرهنگ و تمدن اسلامی عملاً در قرن شانزدهم میلادی از طریق تأسیس سلسله‌ی گورکانی مغول توسط ظاهرالدین محمد بابر در سال ۱۵۲۶ میلادی تحقق پذیرفت.

نفوذ و استقرار هنر و فرهنگ اسلامی که عمدتاً رنگ ایرانی داشت، سرآغاز تحولی شگرف در فنون و شیوه‌های ساخت و تنوع فوق العاده‌ی طرح‌ها و نقوش رایج در تولید صنایع دستی این کشور گردید. اقتباس از سبک‌ها و طرح‌های ایرانی علاوه بر معماری، در رشته‌های مختلف نظیر مینیاتور، خاتم سازی، قالیبافی، کاشی و سرامیک که با اعزام هنرمندان و صنعتگران ایرانی صورت گرفت، مکتب جدیدی را در قلمرو هنرهای اسلامی در شبه قاره‌ی هند پی ریزی نمود.

پس از این دوران طلاییِ تقریبا ۲۵۰ ساله، در پی نفوذ اروپاییان و بالاخره تسلط انگلیسی‌ها بر شبه قاره، صنایع دستی و هنرهای سنتی تدریجاً رو به انحطاط نهاد. علت این امر آن بود که از یکسو بر اثر قطع حمایت و تشویق حکمرانان مغول از صنعتگران هندی و از سوی دیگر تلاش انگلیسی‌ها جهت ایجاد بازار فروش برای تولیدات انبوه خود در پی انقلاب صنعتی، صنعتگران و به ویژه بافندگان منسوجات دستباف هند نه تنها بازارهای خارجی خود را از دست دادند، بلکه در داخل کشور هم با رقابت کالاهای ارزان قیمت انگلیسی مواجه گردیدند. البته وسعت سرزمین، کثرت جمعیت و مهم‌تر از همه بافت سنتی حاکم بر زندگی اجتماعی و اقتصادی هند از جمله عواملی بود که مانع نابودی بسیاری از رشته‌های صنایع دستی در این کشور گردید. استقلال مجدد هند در سال ۱۹۵۰ میلادی و تقویت احساسات ملی و احیاء ارزش‌های گذشته موجب شد تا جان دوباره‌ای در کالبد بیمار صنایع دستی هند دمیده شود. به این صورت نقصانی که از نظر حمایت و تشویق هنرمندان و صنعتگران طی مدت دو قرن پدید آمده بود، با ایجاد ساختارهای جدید برطرف گردید.

نوشته صنایع دستی هند اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.

مقدمه

کشور ژاپن، سال‌های سال را در انزوا سپری کرده است اما با این حال، هنرهای دستی مردمان این کشور در جهان بی‌همتا و مثال‌زدنی است.

همه ساله توریست‌های زیادی از کشور ژاپن دیدن می‌کنند؛ یکی از مواردی که این افراد را به جزیره چشم‌بادامی‌ها می‌کشاند، هنرهای دستی و صدالبته تاریخ غنی این کشور است. جایی که صنایع دستی، فستیوال‌ها، رویدادها و مواردی این‌چنینی، توریست‌های خارجی ژاپن را مدهوش خود می‌کند. دراین مطلب، به معرفی ۶ صنایع دستی برتر ژاپن، از ساخت شمشیر تا کاغذ دست‌ساز، می‌پردازیم.

آریتا، یکی از شهرهای دوره‌ی حکومت ساگا در قرن ۱۷، با هنر ساخت ظروف سفالی شناخته می‌شده و همین هنر، آن را در جهان معروف و شناخته‌شده کرده است. کوره‌های سفالگری کمی امروزه پیدا می‌شوند که چنین ظروف به‌خصوصی را تولید کنند. نزدیک ۲۲ فروشگاه، گالری‌های مجلل و فستیوال‌های مختلفی که در ماه‌های می/آپریل، این ظروف را در دسترس عموم قرار می‌دهند.

همانطور که پیش‌تر اشاره کردم، موزه‌های مختلفی در ژاپن به‌نمایش این ظروف می‌پردازد. اولین و شاید معروف‌ترین این موزه‌ها، موزه‌ی محصولات سرامیکی شهر کیوشو باشد. در این موزه، محصولات تولید شده در شهرهای کاراتسو، آریتا و نابشیما را در دسترس بازدیدکنندگان قرار می‌دهد. دیگر موزه‌ای که محصولات این‌سبکی را در دسترس بازدیدکنندگان قرار می‌دهد، موزه‌ی کاکیمون (Kakiemon) است که در آن می‌توانید یک کلکسیون بسیار بزرگ و پرجزئیات از ظروف شیشه‌ای و کوزه‌های سفالی را پیدا کنید. این ظروف به سبک و سیاق کاکیمون که در استان آریتا تا قرن ۱۷ رایج بود، تولید شده‌اند. در سبک کاکیمونی، ظروف در طرح‌ها رو رنگ‌های مختلف با بدنه‌ی سرامیکی و شیری رنگ ساخته می‌شوند. علاوه بر محصولات استان آریتا که تا قرن ۱۷ ساخته شده بودند، این موزه مصحولات قرون ۱۲، ۱۳ و ۱۴ را هم در دسترس بازدیدکنندگان قرار می‌دهد.

در کنار این موزه‌ها، مرکز کوزه‌گری روکوروزا (Rokuro-za) هم در دسترس بازیدیدکنندگان قرار گرفته و نکته‌ی جالب اینجاست که مراجعه‌کنندگان به این مرکز، می‌توانند پشت ماشین‌های کوزه‌گری بشینند و به‌ کوزه‌گری بپردازند.

واشی نام یک نوع کاغذ است که در استان فوکوی (Fukui) به‌فراوانی یافت می‌شود. این کاغذ به‌خصوص، از الیاف درخت گامپی (Gampi)، درختچه‌های میتسویا (Mitsuya) و بوته‌های توت‌فرنگی ساخته شده است. ایالت گوکا (Goka) در ژاپن، از قرن ۶ این کاغذها را می‌ساختند و حالا حدود ۶۷ کارخانه‌ی کاغذسازی در ژاپن وجود دارد. از نوع دست‌ساز گرفته تا صنعتی، همه نوع کاغذ در این کارخانه‌ها تولید می‌شود؛ هرکدام از این کارخانه‌ها، یک نوع کاغذ ویژه تولید می‌کند. مثلا کارخانه‌ی ایچیبه ایوانو (Ichibei Iwano) در تولید کاغذهای هوشو (Hosho) تبحر دارد؛ کاغذهای هوشو، کاغذهایی هستند که از آن‌ها روی کتیبه‌های چوبی ژاپنی استفاده می‌شود. دیگر کارخانه‌هایی که می‌توان از آن نام برد، کارخانه‌ی تولید کاغذ جیومون (Jiyomon) است که کاغذهایی مخصوص برای چسبیدن روی بطری‌های شیشه‌ای تولید می‌کند.

برای آشنایی بیشتر با صنعت ساخت کاغذ در ژاپن، به موزه‌هایی که در شهر ایچیزن (Echizien) قرار دارند. شما می‌توانید به موزه‌های «کاغذ و فرهنگ» و همچنین موزه‌ی کاغذ اوداتسو (Udatsu) که در این شهر موجود هستند، مراجعه کنید و مراحل ساخته شدن کاغذ را در آنجا از نزدیک ببینید. در «خانه‌ی پاپیروس» در شهر اچیزن، می‌توانید از گل‌های فشرده شده‌ی موجود در این موزه، کاغذی که دوست دارید را بسازید که بیشتر از ۲۰ دقیقه طول نمی‌کشد. فروشگاه اومدا (Umeda) در خیابان واشی هم از دیگر مراکز جالبی است که می‌توانید به آن سر بزنید و کاغذهای جذابی که ذکر شدند را خریداری کنید.

باشو-فو، نوعی پارچه‌ی دست‌بافت است که اولین بار توسط خاندان سلطنتی ریوکیو (Ryukyu)، به‌شکل اختصاصی در منطقه‌ی کیجوکا، قسمتی از روستای ویی (Wee) در ناحیه‌ی اوگیمی (Ogimi) استان اوکیناوا، قرار دارد، درست می‌شد. تار و پود این پارچه، از الیاف ایتوباشو (itobasho)، نوعی موز وحشی که چیدن، نخ‌ریسی، و به نخ تبدیل کردنش، همگی به‌صورت دستی انجام می‌شود، به‌دست می‌آید. اخیرا به‌دلیل کم بودن ذخایر اتوباشو و همچنین ریسندگان این گیاه ویژه، ساخت کاغذهای باشو-فو متوقف شده است. کاشت و برداشت اتوباشو، حدودا سه ماه طول می‌کشد و برای بافتن یک کیمونوی کامل از جنس اتوباشو، به چیدن اتوباشو از بیست درخت از این نوع موز نیاز است.

نوشته صنایع دستی در سرزمین آفتاب تابان اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.