نوشته کتاب و کتابخوانی در آمریکا اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.
]]>
مقدمه
کتاب، قدمتی پنجهزار ساله دارد. کتابهای نخستین به شکل لوحهای گلی بودند. اما با گذشت زمان با توجه به دسترسی بشر به امکانات جدید و تغییر نیاز بشر به ارتباطات و اطلاعات، شکل کتابها تکامل یافت.
نوشته به خط سومری مربوط به ۲۲۰۰ تا ۲۴۰۰ پیش از میلادلوحهای گلی، در منطقه بینالنهرین برای نوشتن مورد استفاده قرار میگرفت. استفاده از این روش در ۲۵۰۰ سال قبل از میلاد، توسط تمدن سومر ابداع شد و به تکامل رسید. اما با گذشت زمان، بابلیها و آشوریها نیز همین روش را بهکار گرفتند. این لوحها با استفاده از خاک رس و آب ساخته میشدند و قبل از خشک شدن، با استفاده از ابزارهای نوکتیز بر روی آنها نوشته میشد. نوشتههای بیشتر این لوحها، بیشتر مرتبط با امر بازرگانی، اداری و حکومتی بود.
آمریکا که در حال حاضر بزرگترین ابر قدرت دنیا به شمار میرود، کتابخانی را به شکل واقعی در کشور خود به وجود آورده است، در این کتاب به بررسی کتاب و کتابخانی در آمریکا میپردازیم.
کتابخوانی در آمریکا؛فرهنگی بدون توقف
شعری که در ایام مدرسه و نمایشگاههای کتاب بیش از همیشه به گوش میرسد و تلاش میکند تا تلنگری برای کودکان و بعضا بزرگترها باشد که مراجعه به کتاب میتواند تواناییها را افزایش دهد و به مدد آن مشکلات زندگی را حل کرد.
از زمانی که در زندگی روزمره خود با آمریکاییها یا کسانی مواجه شدم که از هر فرصتی برای کتابخوانی بهره میگیرند، مشتاق شدم تا کمی عمیقتر به سهم کتاب در سبد زندگی خانوارهای مقیم این کشور بپردازم. اگر چه این سهم نسبت به برخی هزینههای دیگر مردمان این کشور در رتبههای چندم قرار دارد اما آمار کتابهای منتشر شده نشان میدهد که این سهم، جزو چند هزینه اولیه است.
با آمدن کتابهای دیجیتالی، سهم کتابخوانی بیشتر هم شده اما هنوز کتابهای چاپی و تشویق برای نگارش این نوع کتاب ها، فرهنگ اصیل و مورد توجه در این کشور است.
کتابهای در دست مردم یا امانت گرفته شده از کتابخانهها است که در این کشور رونق خوبی دارند و یا خریداری شده از فروشگاههای کتاب است اما هرچه که هست، بر اساس آمارهای ارائه شده، سهم مطالعه سالانه کتاب در ایالتهای مختلف آمریکا از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۶ بین ۷۲ تا ۷۹ درصد بوده است.
انس با کتاب از کودکی شکل میگیرد و در مدارس و دانشگاهها هم بر آن تاکید میشود. در حالی که به شدت به قانون کپی رایت هم پایبندند. فراهم کردن محیطهایی همچون کتابخانههای عمومی، اختصاص زمانی در کلاسهای روزانه درس برای خواندن کتاب توسط معلم برای کودکان، تعبیه نرم افزارهای مخصوص برای دانش آموزان و ایجاد رقابت برای کتابخوانی بیشتر، بخشی از ابتکاراتی است که کتاب را در سبد زندگی مردم قرار داده است.
علاوه بر کتابخوانی، تشویق همه گروههای سنی برای نوشتن کتاب و برگزاری جشنوارههای مخصوص برای آن نیز طرح دیگری برای کشاندن مردم به سوی بازار کتاب و انتقال مفاهیم و تجربیات زندگی است. به همین منظور همچون جشنوارههای فیلم، جشنوارههایی برای نویسنده برتر هم برگزار میشود که در آن هیات داوران بهترین اثر را انتخاب کرده و جوایزی برای آن در نظر میگیرند.
اگرچه در آمریکا نمایشگاههایی همچون نمایشگاه کتاب ایران برپا نمیشود اما برگزاری کارگاههای مختلف برای نویسندگان، ناشران، طراحان و دیگر عوامل دخیل در تالیف کتاب از اقداماتی است که فعالان این صنعت را قادر میسازد تا در فضای کسب و کار بتوانند کتاب خود را به فروش رسانده و با دیگر فعالان این عرصه رقابت کنند.
خانم الاین مسئول کتابخانه تاکاهو از ایالت نیویورک درباره مشوقهای کتابخوانی به خبرنگار ما میگوید: برنامههای گوناگونی در کتابخانه اجرا میکنیم، از ساعتهای داستان خوانی و اجرای موسیقی برای کودکان تا برنامههای کمک تحصیلی برای نوجوانان و همچنین بزرگسالان که همه آنها به صورت رایگان انجام میشود.
وی افزود: همچنین در کتابخانهها تلاش میشود کتابهایی به زبانهای رایج جهان همچون اسپانیولی، چینی، عربی و روسی هم ارائه شود و به مناسبتهای اجتماعی- فرهنگی کشورهای مختلف، مراسمی برای معرفی آداب و رسوم مربوطه برگزار میکنیم.
این مسئول کتابخانه با آوردن کتابهایی درباره نوروز، ادامه اداد: دعوت از اعضایی که متعلق به این فرهنگها هستند برای توضیح بیشتر آداب و رسوم خود، دیگر برنامهای است که برای تبادل فرهنگ و تبدیل فضای کتابخانه از یک فضای خشک مطالعاتی به فضای گرم و غیرانحصاری به یک قوم، مذهب یا نژاد به کار گرفته میشود و همین امر، باعث میشود حضور در کتابخانه بخشی از زندگی مردم باشد.
اختصاص فضای ویژه برای کودکان، تعبیه برخی وسایل بازی و محلی برای نگهداری کودکان شیرخوار، برگزاری نشستهای تخصصی معرفی کتاب با حضور نویسنده، تشکیل کلاسهای رایگان آموزش زبان انگیسی و اتاقهای گفت و گوی آزاد، دیگر برنامههایی است که مردم را با کتابخانهها عجین میکند.
الاین یادآور شد: هر عضو کتابخانه میتواند بدون هیچ محدودیتی ۵۰ کتاب یا فیلم به امانت بگیرد و در مدت تعیین شده که معمولا بین ۱۰ تا ۲۰ روز است، باید آن را به کتابخانه برگرداند.
البته او این نکته را هم اضافه کرد که در صورت تاخیر در بازگرداندن کتاب یا فیلم به ازای هر مورد در هر روز ۲٫ ۵ دلار جریمه دریافت میشود و سقف نهایی آن ۱۰ دلار است. یعنی اگر بیش از ۱۰ شب هم تاخیر داشته باشیم، همان ۱۰ دلار گرفته میشود.
این مسئول کتابخانه میگوید این کار باعث میشود تا افراد، تلاش کنند کتاب را در موعد مقرر بخوانند و گردش کتابها بیشتر خواهد شد.
نوشته کتاب و کتابخوانی در آمریکا اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.
]]>نوشته آشنایی با کتابهای الکترونیک EBook اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.
]]>
آشنایی با کتابهای الکترونیک EBook
کتاب الکترونیک یا ایبوک (به انگلیسی: E-book) کتابهایی هستند که به شکل پروندههای دیجیتال تولید و خوانده میشوند. کتابهای الکترونیکی صرفاً نسخههای الکترونیکی مطالب مکتوب نیستند، بلکه میتوانند علاوه بر متن و تصویر، فیلم، صوت و پویانمایی را نیز شامل شوند. ایبوکها توسط نمایشگر رایانه یا سایر وسایل الکترونیکی خوانده میشوند. اگرچه گاهی اوقات ایبوک را به عنوان «نسخه الکترونیکی یک کتاب چاپی» تعریف میکنند اما بسیاری از ایبوکها قبلاً چاپ نشدهاند. تولید و فروش تجاری ایبوکها برای کتابخوانها است. با این وجود از ابزارهای دیگری نیز برای خواندن ایبوکها استفاده میشود مثل رایانه رومیزی، لپتاپ، تبلت، تلفن هوشمند.
در دهه ۲۰۰۰ روند به این صورت پیش رفت که فروش ایبوک از طریق اینترنت افزایش یابد و در این سالها مشتریها از طریق تجارت الکترونیک در وبگاهها اقدام به خرید کتابهای چاپی و الکترونیکی میکردند.
دلیل اصلی اینکه مردم آنلاین اقدام به خرید ایبوک کردند احتمالاً قیمت پایین و راحتی بیشتر و انتخاب عنوانهای زیاد بود.
اصطلاحشناسی
به ایبوک یا کتاب الکترونیکی، کتاب دیجیتالی نیز گفته میشود. به ابزارهایی که اختصاصاً برای خواندن ایبوک استفاده میشود کتابخوان گفته میشود.
تاریخچه
بر روی مخترع اولین ایبوک توافق وجود ندارد ولی عدهای یک معلم اسپانیایی به نام آنجلا رویز روابلس را مخترع اولین ایبوک میدانند.
نوشته آشنایی با کتابهای الکترونیک EBook اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.
]]>نوشته چرا کتاب بخوانیم؟ اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.
]]>
چرا کتاب بخوانیم؟
انسانها از کتاب خواندن هدفهای مختلفی دارند عدهای بخاطر تحصیل یا بخاطر شغل و یا بعنوان گذراندن وقت این کار را انجام میدهمد، و لی در حقیقت مطالعه کتاب از کارهایی است که منفعتهای بسیاری برای سلامتی دارد.
اگر کار روزمره شما کتاب خواندن نیست حداقل بعنوان گذران وقت از آن استفاده کنید، مثلا همانطوریکه تلویزیون میبینید به فیلم نگاه میکنید قسمتی از وقت خود را نیز به کتاب اختصاص بدهید.
آنهایی که عاشق کتاب هستند سعی میکنند با بقیه آدمها اتصال کتابی پیدا کنند، مثلا به دیگران کتاب توصیه کنند و اغلب هم از کتاب خانه خودشان، کتاب قرض میدهند. طبیعی هم هست که وقتی موضوعی باعث حس خوبی در شما میشود، بخواهید این حس خوب را به دیگران انتقال دهید و آنها را در خوشی تان شریک کنید.
فواید کتابخوانی
افزایش آرامش و کاهش استرس
اگر در زندگی روزمره استرس زیادی را تجربه میکنید، کتاب بخوانید.
تحقیقات انجامشده در سال ۲۰۰۹ در دانشگاه ساسکس (Sussex) نشان داد که مطالعه کردن، مؤثرترین روش برای مقابله با استرس است.
کتاب خواندن حتی از فعالیتهای محبوبی مانند گوش دادن به موسیقی، لذت بردن از یک فنجان چای یا قهوه و قدم زدن، در حفظ آرامش هنگام مواجهه با مشکلات و مقابله با استرس بسیار مؤثرتر است.
نتایج این تحقیقات با ارزیابی ضربان قلب و تنشهای عضلانی مورد بررسی قرار گرفته بود. شرکتکنندگان در این پروژهی تحقیقاتی تنها ۶ دقیقه بعد از شروع به خواندن و ورق زدن کتاب، آرامش را احساس میکردند.
یکی از محققان این پروژه، دکتر دیوید لویس (David Lewis) در گفتگو با تلگراف اعلام کرد:
«فرقی نمیکند که چه کتابی را برای خواندن انتخاب کنید، زمانی که غرق در ماجرا و موضوع کتاب میشوید، از دنیای نگرانیها و استرسهای روزمره فاصله میگیرید و زمانی را برای کشف تخیلات و دنیای نویسنده صرف میکنید.»
فرقی نمیکند که چقدر یا چرا استرس دارید. غرق شدن در دنیای یک کتاب خوب، حال و هوای شما را عوض میکند. یک رمان خوب شما را به دنیای دیگری میبرد و یک مقالهی درگیرکننده و جذاب، حواس شما را از مشکلات و ناراحتیهای فعلیتان پرت میکند و موجب آرامش میشود.
نوشته چرا کتاب بخوانیم؟ اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.
]]>نوشته کتاب و کتابخوانی در اروپا اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.
]]>
کتاب و کتابخوانی در اروپا
خانوادههای اروپایی به طور متوسط تنها ۱.۱ درصد از هزینههای مصرفی خود را به خرید کتاب، روزنامه و لوازم التحریر اختصاص میدهند و به طور میانگین کمتر از ۱۰ دقیقه در روز کتاب میخوانند.
براساس آمارهای منتشر شده در یوروستات، موسسه آمار اروپا واقع در لوکزامبورگ، در سال ۲۰۱۶ مردم این قاره حدود ۹۰ میلیارد یورو یعنی حدود ۰.۶ درصد از تولید ناخالص داخلی اتحادیه اروپا را صرف خرید کتاب، روزنامه و لوازم التحریر کردند و بدین ترتیب سهم هر یک از ساکنان اروپا حدود ۲۰۰ یورو بود.
بر این اساس هزینههای تخصیص داده شده به خرید کتاب، روزنامه و لوازم التحریر کمتر از نصف هزینههای مسائل تفریحی و فرهنگی در میان مردم این قاره است.
بررسیها نشان میدهد که خانوادههای اروپایی در سال ۱۹۹۵ حدود ۱.۸ درصد از هزینههای مصرفی خود را به خرید کتاب، روزنامه و لوازم التحریر اختصاص دادند اما این میزان به تدریج در سالهای اخیر کاهش یافته و در سال ۲۰۱۶ به حدود ۱. ۱ درصد رسیده است.
یک نظرسنجی که در سالهای ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۵ در اروپا صورت گرفته نشان میدهد که شهروندان اروپایی روزانه کمتر از ۱۰ دقیقه کتاب میخوانند. بدین ترتیب مردم فرانسه با میانگین ۲ دقیقه مطالعه در روز کمترین و مردم استونی با میانگین ۱۳ دقیقه در روز بیشترین میزان کتابخوان را به خود اختصاص دادهاند.
هزینه کتابخوانی در اروپا
خانوادههای اروپایی به طور متوسط تنها ۱.۱ درصد از هزینههای مصرفی خود را به خرید کتاب، روزنامه و لوازم التحریر اختصاص میدهند و به طور میانگین کمتر از ۱۰ دقیقه در روز کتاب میخوانند.
براساس آمارهای منتشر شده در یوروستات، موسسه آمار اروپا واقع در لوکزامبورگ، در سال ۲۰۱۶ مردم این قاره حدود ۹۰ میلیارد یورو یعنی حدود ۰. ۶ درصد از تولید ناخالص داخلی اتحادیه اروپا را صرف خرید کتاب، روزنامه و لوازم التحریر کردند و بدین ترتیب سهم هر یک از ساکنان اروپا حدود ۲۰۰ یورو بود.
بر این اساس هزینههای تخصیص داده شده به خرید کتاب، روزنامه و لوازم التحریر کمتر از نصف هزینههای مسائل تفریحی و فرهنگی در میان مردم این قاره است.
بررسیها نشان میدهد که خانوادههای اروپایی در سال ۱۹۹۵ حدود ۱.۸ درصد از هزینههای مصرفی خود را به خرید کتاب، روزنامه و لوازم التحریر اختصاص دادند اما این میزان به تدریج در سالهای اخیر کاهش یافته و در سال ۲۰۱۶ به حدود ۱.۱ درصد رسیده است.
یک نظرسنجی که در سالهای ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۵ در اروپا صورت گرفته نشان میدهد که شهروندان اروپایی روزانه کمتر از ۱۰ دقیقه کتاب میخوانند. بدین ترتیب مردم فرانسه با میانگین ۲ دقیقه مطالعه در روز کمترین و مردم استونی با میانگین ۱۳ دقیقه در روز بیشترین میزان کتابخوان را به خود اختصاص دادهاند.
نوشته کتاب و کتابخوانی در اروپا اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.
]]>نوشته اصول مدیریت کتاب اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.
]]>
اصول مدیریت کتاب
فنون مدیریت برای کتابداران کتابی درسی برای دورههای مقدماتی مدیریت کتابخانه و اطلاع رسانی است. در این کتاب مفاهیم و ابعاد مدیریت، که بویژه برای تازه واردان به این وادی اهمیّت دارد، مورد تأکید قرار گرفته است. اگر چه در این کتاب آخرین روشهای مدیریّت بررسی نشده امّا بیش از چاپ نخست بر روشهای کنونی مدیریت تأکید شده است. مقوله نظامهای شایستگی و گفتگوهای دسته جمعی (که امرزه نسبت بهسالهای ۱۹۷۴ و ۱۹۷۵ که اوّلین چاپ کتاب تهیّه شد، بسیار بیشتر متداول است) و نظام شایستگی (خدمات کشوری) در این ویرایش در یک فصل کامل ارائه داده شده است. در چاپ نخست، موضوع رهبری در چند فصل بررسی شده بود، امّا در این ویرایش به طور کامل به این مسأله اختصاص یافته است. دو مقوله تاریخچه مدیریت و دیدگاههایی درباره مدیریت که در چاپ نخس-ت در دو فص-ل م-ورد بحث قرار گرفته بود، در این ویرایش درهم ادغام و در قالب فصل ۳ ارائه شده است.
بازخورد استادان و دانشجویان نشان داد که برای ارائه مفاهیم و آرای مهم، به نمونههای کتابخانه ای بیشتری نیاز است. برای این منظور تعداد نمونهها افزایش یافت.
در مواردی این نمونهها اسناد شغلی بوده است (مانند یادداشتها، نامه ها، و کاغذهای مربوط به مقامها که نام کتابخانه و شخص (یا اشخاص) از آنها حذف شده است. انتشار ویرایش دوّم امکان داد که مطلب به صورتی غیر رسمی تر نگاشته شود. در ویرایش دوّم نمونههای غیر معمول و گاه دردآور و حتّی خنده آور از ضعفهای مدیران کتابخانهها آورده شده است.
آثار روزآمدی برای مطالعه و بررسی بیشتر در هر فصل پیشنهاد شده است. آثار معرفی شده براساس در دسترس بودن و روزآمد بودن انتخاب شده است (البته برخی آثار قدیمی نیز مطرح شده است) ، امید است که خوانندگان با مطالعه آثار معرفی شده شناخت عمیقتری نسبت به موضوع پیدا کنند.
در فلسفه ای که من از مدیریت دارم، انسانها از اشیا اهمیّت بیشتری دارند، از این رو تقریباً همه فصول جنبه ای «انسان گرایانه» دارند. کتاب با چهار فصل کلّی در مورد کتابخانهها و مدیریت، مفاهیم کلّی مدیریت، تاریخچه مختصری از مدیریت و شیوههای آن و خلاقیّت و نوآوری در کتابخانه آغاز میشود. یازده فصل بعدی به طور کلّی موضوعات اساسی مدیریت را در بر میگیرد: اهمیّت اختیار و مسئولیت (از جمله جوابگویی در قبال مسئولیت) ؛ تفویض اختیار و مسئولیت؛ تصمیم گیری؛ برنامه ریزی، ارتباطات؛ انگیزه و رهبری؛ کارگزینی با توجه به افراد و نظامها (خدمات کشوری و گفتگوی دسته جمعی) ؛ تنظیم بودجه و تحلیل کار. فصل آخر به چند روش در همین زمینه اختصاص دارد.
لفظ کتابخانه به مفهوم کتابخانه، مرکز اطلاعات، مرکز مرجع، یا عبارات مشابهی به کار میرود. این عبارات تداعی گر سازمانی است که اساس موجودیت آن ارائه خدمات اطلاعاتی از قبیل اطلاع رسانی، مدیریت اطلاعات، سندداری و مانند آنهاست لفظ کتابدار نیز به طور کلّی به معنای فردی است، اعم از زن و مرد، که در این سازمان کار میکند همچنین از واژه حرفه ای به معنای کتابدار [متخصص] استفاده کرده ام.
کاربرد یکی از مفاهیم مشتق شده از کتابخانه، یعنی مرکز اطلاعات، ایجاب میکند که برای مردمی که از خدمات این سازمانها بهره میجویند نامی انتخاب شود. ظاهراً هیچ اصطلاح کلّی منفردی که مورد پذیرش همگان باشد در کاربردهای کنونی وجود ندارد. بنابراین از اصطلاحات مراجعه کننده دایم (۱) (که شاید بیش از همه اصطلاحاتمورد استفاده قرار میگیرد) مراجعه کننده (۲) (شناسه جدیدتری که در متون کتابداری واطلاع رسانی به کار میرود و استفاده کننده (که شاید کمتر از همه اصطلاحات مورد پذیرش باشد) به جای یکدیگر استفاده کرده ام.
در این جا مایلم از همه کسانی که در تهیه این ویرایش مرا یاری داده اند سپاسگزاری کنم. طبیعی است که از راهنماییهای خوانندگان برای بهبود کیفیت کتاب استقبال میکنم.
سرانجام برای همه دانشجویانی که در این زمینه به تحصیل اشتغال دارند و مسئولیت سرپرست و مدیر را میپذیرند، آرزوی نیکبختی میکنم.
نوشته اصول مدیریت کتاب اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.
]]>نوشته منظومه های عاشقانه اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.
]]>هفتپیکر یا بهرامنامه یا هفتگنبد، چهارمین منظومه نظامی از نظر ترتیب زمانی و یکی از دو شاهکار او (با خسرو و شیرین) از لحاظ کیفیت است. این دفتر را از جهت ساختار کلی و روال داستانی میتوان به دو بخش متمایز تقسیم کرد:
یکی بخش اول و آخر کتاب دربارة رویدادهای مربوط به بهرام پنجم ساسانی از بدو ولادت تا مرگ رازگونه او، که برپایه روایتی تاریخ گونه است؛ دیگری بخش میانی که مرکب از هفت حکایت یا اپیزود از زبان هفت همسر او و از زمره حکایات عبرتانگیزی است که دختران پادشاهان هفت اقلیم (مطابق تقسیم قدما) برای بهرام نقل میکنند.
این منظومه آمیزهای از جنبة حماسی و غنایی است، بدین معنی که بخش هفت گنبد تماماً دارای روح غنایی و تخیل رمانتیک است، ولی بخش تاریخی گونه، اگرچه سعی شاعر بر ترسیم چهرهای حماسی برای بهرام بوده، آمیزهای از جنبه حماسی و عناصر غنایی است. هفتپیکر از گذشته یکی از مضمونهای اصلی نگارگریهای ایرانی–هندی بودهاست.
در هفت پیکر زمین و آسمان و جلوههای جمال این دو با هم پیوند مییابد:
از یک سو هفت گنبد است ساخته بر زمین و هفت روز و هفت رنگ و هفت اقلیم و هفت عروس که جملگی زمینی است، و از سوی دیگر نظیر قرار دادن اینها با «هفت» های آسمانی (چون هفت سیاره و هفت فلک)، و واسطه این دو با همدیگر گنبدی است که چرخ زنان آهنگ عروج به گنبد دوار دارد.
هفت پیکر ستایش داد و رفق، و نکوهش ستم و بیراهی است.
در پایاننامه هفت پیکر حکیم دربارة کتاب میگوید:
مصرعی زرّ و مصرعی از دُر
تهی از دعوی و ز معنی پُر
تا بدانند کز ضمیرِ شگرف
هرچه خواهم درآورم به دو حرف
نوشته منظومه های عاشقانه اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.
]]>