حِلْیةُ الْمُتَّقین، کتابی فارسی و همه‌فهم درباره اخلاق، آداب و سنن اسلامی، اثر علامه محمدباقر مجلسی (۱۰۳۷-۱۱۱۰ق). چنانکه علامه مجلسی گفته، کتاب، ترجمه روان روایات معتبر شیعه است. حلیة المتقین در ۱۴ باب و یک خاتمه تنظیم شده و آداب لباس پوشیدن، آداب خوردن و آشامیدن، ازدواج و معاشرت با زنان و فرزندان و مردم، آداب تجارت کردن و سفر، از جمله مطالب کتاب است.

علامه مجلسی، کتاب حلیة المتقین را در سال ۱۰۸۱ق، در ۴۴ سالگی نوشته است. این کتاب بارها چاپ و به زبان‌های عربی و اردو ترجمه شده است. محمدتقی بهار، مهمترین کار علامه مجلسی پس از تألیف بحار الانوار را نوشتن آثاری به زبان فارسی دانسته است.
نویسنده
نوشتار اصلی: محمد باقر مجلسی
محمدباقر اصفهانی‌ (۱۰۳۷-۱۱۱۰ق)، مشهور به علامه مجلسی و مجلسی دوم، فرزند محمدتقی مجلسی، مشهور به مجلسی اول است. علامه مجلسی، در ۱۰۳۷ قمری در اصفهان متولد شد. مجموعه عظیم روایی بحارالانوار و همچنین کتاب مرآة العقول در شرح اصول کافی از مهمترین آثار او دانسته شده است.

علامه مجلسی، در دوره شاه سلیمان صفوی، عهده‌دار منصب شیخ الاسلامی شد و تا پایان عمر این مسئولیت را به عهده داشت.شیخ حرّ عاملی، هم‌عصر علامه مجلسی، او را محقق، فقیه، متکلم، محدث ثقه و دارای تألیفات سودمند بسیار خوانده است.[۵] مجلسی دوم، از معدود عالمانی بوده که آثاری به زبان فارسی نگاشته است تا قابل استفاده عموم باشد؛ از جمله حیات القلوب، حلیة المتقین و جلاء العیون. بیش از ۵۰ اثر فارسی به وی نسبت داده شده است. محمدتقی بهار، شاعر و ادیب برجسته معاصر در ایران، مهمترین کار علامه مجلسی پس از تألیف بحار الانوار را تالیف آثاری به زبان فارسی دانسته که به گفته او، اهل علم تا آن روز چنان کاری نکرده بوده‌اند.

انگیزه و تاریخ تألیف
چنانکه علامه مجلسی در مقدمه کتاب حلية المتقين گفته، این کتاب را به درخواست عده‌ای نوشته که از او رساله‌ای مختصر و همه‌فهم خواسته‌اند درباره آدابی که با سند معتبر از ائمه نقل شده است.

علامه مجلسی در ۵ رجب سال ۱۰۷۹ق آن را نوشته و آقابزرگ تهرانی هم می‌نویسد تألیف حلیة المتقین در ۲۶ ذی الحجه سال ۱۰۸۱ق به پایان رسیده است؛یعنی در ۴۴ سالگی علامه مجلسی.

محتوای کتاب
حلیة المتقین، کتابی است به زبان فارسی، درباره اخلاق، آداب و سنن اسلامی که چنانکه مجلسی گفته، ترجمه روان روایات شیعه است.

کتاب، ۱۴ باب و یک خاتمه دارد و هر فصل حاوی ۱۲ فصل است. هر کدام از بخش‌های کتاب، در بیان آدابی است؛ از جمله در بیان آداب لباس، آداب زیور پوشیدن و خضاب کردن، خوردن و آشامیدن، ازدواج و معاشرت با زنان و تربیت فرزندان، مسواک کردن و تراشیدن سر، آداب بوی خوش داشتن، حمام رفتن و غسل کردن، خوابیدن و بیدار شدن، معاشرت با مردم، سلام کردن، آداب داخل شدن در خانه و بیرون رفتن از آن، آداب پیاده رفتن و سوار شدن و تجارت کردن و سرانجام در آداب سفر. عناوین ابواب مختلف کتاب عبارتند از:

آداب جامه و لباس پوشیدن.
آداب زیور پوشیدن مردان و زنان، سرمه کشیدن، در آینه نظر‌کردن و خضاب کردن.
آداب خوردن و آشامیدن.
دربیان فضیلت تزویج و آداب معاشرت با زنان و چگونگی تربیت فرزندان.
آداب مسواک کردن، شانه کردن، ناخن و شارب گرفتن، سر تراشیدن و امثال آن.
آداب بوی خوش استعمال کردن، گل بوئیدن و روغن مالیدن.
آداب استحمام و متعلقات آن و آداب بعضی از غسل‌ها.
آداب خوابیدن و بیدار شدن.
آداب حجامت کردن، تنقیه و ذکر خواص بعضی از ادویه و معالجه بعضی از امراض و ذکر بعضی از ادعیه.
آداب معاشرت با مردم و حقوق اصناف.
آداب مجالس مانند سلام، مصافحه، معانقه، بوسیدن و امثال اینها.
آداب داخل شدن خانه و بیرون رفتن از آن.
آداب پیاده رفتن، سوار شدن، بازار رفتن، تجارت، زراعت و نگهداری چهارپایان.
آداب سفر.
خاتمه: در بیان بعضی از آداب متفرقه و فواید سودمند.

نوشته حلیة المتقین اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.

کتاب “عین الحیاه”وصایای اخلاقی رسول خدا(ص) به ابوذرغفاری(ره) (به معنای: چشمه زندگی)

کتابی اخلاقی به زبان فارسی نوشته علامه مجلسی .این کتاب، ترجمه و شرح سفارش‌ها و توصیه‌های اخلاقی پیامبر اکرم(ص) به ابوذر غفاری است.
این اثر، دارای نظم و ترتیب خاصی نبوده و مؤلف سعی کرده تا از وصایای پیامبر اسلام (ص) به ابوذر غفاری،شرحی عرفانی اسلامی ارائه دهد. عین الحیات توسط مؤلف و دیگران،
تلخیص گردیده و به زبان عربی و اردو نیز ترجمه شده است.محمدباقر بن محمدتقی مجلسی معروف به علامه مجلسی و مجلسی دوم از معروف‌ترین علما، فقها و محدثان در جهان اسلام است.
وی از صاحب‌ منصبان با نفوذ شیعه در عصر صفویه و صاحب کتاب حدیثی بحار الانوار است. مجلسی در این کتاب پس از مقدمه‎ای کوتاه، فضائل ابوذر، چگونگی مسلمان‌شدن او،
مظلومیت وی و ظلم عثمان نسبت به او و احوالات ابوذر، اخراج ابوذر از مدینه و چگونگی وفات وی در ربذه را ذکر کرده است.و دیگر اینکه:
مؤلف سپس به شرح حدیث پیامبر اکرم به ابوذر غفاری پرداخته است.کتاب در ادامه دارای قالب‌بندی خاصی نبوده و مؤلف به شرح ابتدای حدیث پرداخته و درباره رؤیت خداوند
به توضیح می‌پردازد. وی سپس غرض از خلقت آسمان،زمین، عرش، کرسی و جمیع مخلوقات را معرفت و عبادت ذکر می‌کند که هر دو به یکدیگر وابسته‌اند.
مؤلف، نیت را شرط همه اعمال می‌داند و حضور قلب در عبادات را مورد بحث قرار داده است. وی پس از طرح مباحث این‌چنینی تا پایان کتاب به ذکر مباحث و مصادیق اخلاقی می‌پردازد.
عین الحیات در سال ۱۰۷۴ق تألیف شده است. هدف مؤلف آن بوده تا با تألیف این کتاب، عامه مؤمنان و شیعیان را با عرفان اصیل اسلامی آشنا کند، چون سخن پیامبر(ص) به ابوذر، جامع‌ترین اخباری است
که بر محاسن و مکارم اخلاقی مشتمل است.مجلسی تلاش کرده تا ابتدا سخن پیامبر(ص) را به فارسی ترجمه کند و به دور از عبارات سنگین،
آنچه را محتاج به تفسیر و تبیین است، شرح دهد.

نوشته عین الحیات وصایای پیامبر به ابوذر غفاری اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.