نامه‌های حکمت

بر خود با تجمل گرایی مسئولان

به من خبر دادند که خانه‌ای به هشتاد دینار خریده‌ای و برای آن سندی نوشته‌ای و بر آن گواهی گرفته ای؟

شریح گفت: آری چنین است، ای امیر مؤمنان امام خشمگین، به او نگریست، و سپس به او فرمود:

ای شریح آگاه باش، به زودی کسی (عزرائیل) به سراغ تو می‌آید که سند خانه را نگاه نمی‌کند، و از گواهت نمی‌پرسد، تا آن که تو را از آن خانه بیرون کند، و تنهایی هیچ چیز به گورت سپارد ای شریح، بنگر مبادا این خانه را از غیر مال خود خریده باشی یا بهای آن را از غیر حلال به دست آورده باشی، که در این صورت هم در دنیا زیان کرده‌ای و هم در آخرت.

آگاه باش، اگر هنگام خرید این خانه، به نزد من آمده بودی، برایت قباله‌ای، می‌نوشتم به این نسخه، و تو رغبت نمی‌کردی حتی یک درهم – چه رسد بالاتر – برای خرید آن بپردازی.
etiler escort bayan

و آن قباله چنین است: این خانه‌ای است که آن را بنده‌ای خوار، از مرده‌ای که برای کوچ کردن (به سرای دیگر) از آن خانه بیرونش کرده‌اند، خریده است. از او، خانه‌ای از سرای فریب خریده است، از کوی نابود شوندگان، و سرزمین تباه، شوندگان، این خانه را چهار حد در بردارد: حد نخست به آفات و بلاها منتهی می‌شود، و حد دوم به مصیبت ها، و حد سوم به هواها و هوس‌های تباه کننده، و حد چهارم به شیطان گمراه کننده ختم می‌گردد و در آن به حد چهارم باز می‌شود این شخص فریفته به آرزو، این خانه را از کسی که اجل او را از جای کند، به قیمت خروج از عزت قناعت، و ورود، در خواری، و پستی، خرید هر زیانی که بر این خریدار در آن چه خریده وارد شود، بر عهده، خراب کننده، بدنهای پادشاهان، و گیرنده جان جباران، و نابود کننده فرمانروایی، فرعونیان، (یعنی ملک الموت) است کسانی چون پادشاهان ایران، روم، یمن و حمیر، و آنان که ثروت بر روی ثروت نهادند، و همچنان بر آن افزودند، و آنان که ساختند، و استوار کردند، و آراستند و زینت نمودند، ذخیره ساختند و به ظن و گمان خویش برای فرزند تدبیری اندیشیدند، فرشته مرگ همه اینان را به محل بازپرسی، و حساب، و جایگاه، ثواب و عقاب روانه کند؛ آنگاه که فرمان خداوند برای جدایی، حق از باطل فرود آید، و آن جاست که تبهکاران زیان برند بر این قباله عقلی گواهی می‌دهد که از اسارت هوا و هوس بیرون آمده، و از وابستگی‌های دنیا سالم مانده باشد.

افشای سران ناکثین

از بنده خدا علی امیر مؤمنان به مردم کوفه، بلند پایگان انصار، و سروان عرب.

اما بعد من شما را از کار عثمان به گونه‌ای که شنیدنش چون دیدن آن باشد، آگاه سازم: مردم بر او خرده گرفتند، و من یکی از مهاجران بودم که بیشتر از او می‌خواستم که رضایت مردم را جلب نماید و کمتر سرزنشش می‌کردم اما طلحه و زبیر آسانترین کارشان آن بود که بر او بتازند و نرم‌ترین برنامه شان اعمال فشار بر وی بود. عایشه نیز ناگهان بر او خشمگین شد، سپس گروهی برای کشتن عثمان مهیا شدند و او را کشتند، و مردم بدون اکراه و اجبار بلکه از روی رضا و اختیار با من بیعت کردند.

بدانید سرای هجرت (مدینه) مردم را از خود راند و مردم نیز از آن جا رفتند. دیگ آشوب در مدینه جوشان شد، و فتنه برپا گشت. پس به سوی امیرتان بشتابید، و اگر خدا خواهد به سوی جهاد با دشمن خود، به پیش تازید.

نوشته نامه‌های حکمت اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.

کتابی فارسی درباره زندگی چهارده معصوم(ع) اثر شیخ عباس قمی عالم شیعی قرن چهاردهم. مؤلف در این کتاب با استفاده از منابع پرشمار، به تفصیل از زندگی چهارده معصوم سخن گفته است.

منتهی الآمال چهارده باب و هر باب آن فصولی دارد که به ترتیب از احوال شخصی، مناقب و فضائل، حوادث خاص مربوط به هر امام، فرزندان و خانواده، روات و اصحاب سخن می‌گوید. منتهی الآمال از کتابهای مشهور میان شیعیان به شمار می‌رود. کتاب به عربی نیز ترجمه شده است.
درباره مؤلف
نوشتار اصلی: شیخ عباس قمی
عباس بن محمدرضا بن ابوالقاسم از علما و محدثان معروف عصر حاضر در قم متولد شد و معلومات ابتدایی را در آن شهر فراگرفت و در سال ۱۳۱۶ق به نجف رفت و از درس میرزا حسین نوری استفاده کرد.

در سال ۱۳۲۰ق پس از وفات استاد خود به قم بازگشت و آنگاه به مشهد رفت و چندی در مشهد به سر برد و سرانجام به نجف رفت و در آنجا درگذشت.

درباره کتاب
منتهی الآمال شامل یک دور شرح زندگانی چهارده معصوم است و غالبا درباره هر معصوم به این موضوعات پرداخته است: ولادت، نام، لقب، کنیه، بخشی از فضائل و ویژگی‌های اخلاقی هر معصوم، معجزات و دلایل امامت هر امام، سخنان حکمت‌آموز امامان، شهادت معصومان و دفن آنان.

انگیزه نگارش
مؤلف در مقدمه کتاب، انگیزه اصلی خود از نوشتن منتهی الامال را آن دسته از اخبار و روایاتی دانسته که احیای احادیث ائمه و اولیای الهی و گریه بر مصائب آنان را از بزرگترین عبادات خوانده است. او در این کتاب به دنبال ذکر ولادت، بیان مصائب پیامبر اکرم و همچنین ائمه معصوم (ع) است. علاوه بر آن، برخی از فضایل، مناقب و اخلاق معصومین را ذکر کرده، با این هدف که با خواندن و شنیدن این موارد، به ثواب احیای احادیث معصومین برسند و با گریه بر مصائب آنان، درجات مقربین را درک کنند. شیخ عباس قمی، کتاب خود را در کمال ایجاز و اختصار معرفی می‌کند که در چهارده باب مرتب شده است.

محتوای کتاب
منتهی الآمال از چهارده باب تشکیل شده که هر یک به زندگی یکی از معصومین پرداخته است. هر باب هم فصل‌هایی دارد که به ترتیب از احوال شخصی، مختصری از مناقب و فضائل، حوادث خاص مربوط به هر امام، فرزندان و خانواده، روات و اصحاب می‌پردازد. چنانکه انتظار می‌رود زندگی پیامبر(ص)، امیر مؤمنان و به خصوص زندگی و مقتل امام حسین بخش بیشتری از کتاب را به خود اختصاص داده است.

منابع کتاب
محدث قمی، در بیان مطالب غالباً منابع خود را نام برده و در چاپ اخیر که به همت باقری بیدهندی تصحیح شده، این منابع با ذکر جلد و صفحه، استخراج و در پاورقی ارائه شده است. سعی وی بر آن است که روایت‌های مختلف درباره یک واقعه را ذکر کند.

از جمله مآخذ این کتاب می‌توان به کتب شیخ مفید به خصوص الارشاد، کتب شیخ صدوق مانند عیون الاخبار و امالی، کتب شیخ طوسی و کتاب کافی، اعلام الوری، اثبات الوصیة، کتب ابن طاووس، الخرائج و الجرائح، مناقب ابن شهر آشوب، تذکرة الخواص، کتب تاریخ عمومی مانند تاریخ طبری و تاریخ یعقوبی و مروج الذهب، کتب تاریخ محلی و رجال مانند تاریخ قم و تاریخ بغداد و دمشق و رجال نجاشی اشاره کرد.

مؤلف همچنین در لابلای مطالب با عبارت «مؤلف می‌گويد» به توضیحات یا اظهار نظرهایی درباره اخبار و گزارش‌های نقل شده پرداخته و بر ارزش کتاب افزوده است. با آنکه بیان مؤلف، فارسی و البته به سبک دوران مؤلف است، عبارات عربی مانند سخنان معصومین و متن دعاها و اشعار فراوانی نقل و غالباً ترجمه شده است.
تتمه المنتهی
محدث قمی در تکمله منتهی الآمال، کتاب تتمة المنتهی فی وقایع ایام الخلفاء را نگاشت که به تاریخ خلفای بعد از پیامبر اختصاص دارد. او در مقدمه می‌نویسد: «چون توفیق الهی شامل حال این شکسته احوال و گرفتار امالی و آمال گردید … خواستم مختصری از احوال بنی حسن را ذکر کنم و مقاتل ایشان را شرح دهم، چون مقداری نگاشتم دیدم از وضع رساله بیرون شدم. با خود اندیشیدم که این رساله را در تتمه و تکمله منتهی الآمال قرار دهم.»

نوشته منتهی الآمال تاریخ زندگانی ۱۴ معصوم اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.

حِلْیةُ الْمُتَّقین، کتابی فارسی و همه‌فهم درباره اخلاق، آداب و سنن اسلامی، اثر علامه محمدباقر مجلسی (۱۰۳۷-۱۱۱۰ق). چنانکه علامه مجلسی گفته، کتاب، ترجمه روان روایات معتبر شیعه است. حلیة المتقین در ۱۴ باب و یک خاتمه تنظیم شده و آداب لباس پوشیدن، آداب خوردن و آشامیدن، ازدواج و معاشرت با زنان و فرزندان و مردم، آداب تجارت کردن و سفر، از جمله مطالب کتاب است.

علامه مجلسی، کتاب حلیة المتقین را در سال ۱۰۸۱ق، در ۴۴ سالگی نوشته است. این کتاب بارها چاپ و به زبان‌های عربی و اردو ترجمه شده است. محمدتقی بهار، مهمترین کار علامه مجلسی پس از تألیف بحار الانوار را نوشتن آثاری به زبان فارسی دانسته است.
نویسنده
نوشتار اصلی: محمد باقر مجلسی
محمدباقر اصفهانی‌ (۱۰۳۷-۱۱۱۰ق)، مشهور به علامه مجلسی و مجلسی دوم، فرزند محمدتقی مجلسی، مشهور به مجلسی اول است. علامه مجلسی، در ۱۰۳۷ قمری در اصفهان متولد شد. مجموعه عظیم روایی بحارالانوار و همچنین کتاب مرآة العقول در شرح اصول کافی از مهمترین آثار او دانسته شده است.

علامه مجلسی، در دوره شاه سلیمان صفوی، عهده‌دار منصب شیخ الاسلامی شد و تا پایان عمر این مسئولیت را به عهده داشت.شیخ حرّ عاملی، هم‌عصر علامه مجلسی، او را محقق، فقیه، متکلم، محدث ثقه و دارای تألیفات سودمند بسیار خوانده است.[۵] مجلسی دوم، از معدود عالمانی بوده که آثاری به زبان فارسی نگاشته است تا قابل استفاده عموم باشد؛ از جمله حیات القلوب، حلیة المتقین و جلاء العیون. بیش از ۵۰ اثر فارسی به وی نسبت داده شده است. محمدتقی بهار، شاعر و ادیب برجسته معاصر در ایران، مهمترین کار علامه مجلسی پس از تألیف بحار الانوار را تالیف آثاری به زبان فارسی دانسته که به گفته او، اهل علم تا آن روز چنان کاری نکرده بوده‌اند.

انگیزه و تاریخ تألیف
چنانکه علامه مجلسی در مقدمه کتاب حلية المتقين گفته، این کتاب را به درخواست عده‌ای نوشته که از او رساله‌ای مختصر و همه‌فهم خواسته‌اند درباره آدابی که با سند معتبر از ائمه نقل شده است.

علامه مجلسی در ۵ رجب سال ۱۰۷۹ق آن را نوشته و آقابزرگ تهرانی هم می‌نویسد تألیف حلیة المتقین در ۲۶ ذی الحجه سال ۱۰۸۱ق به پایان رسیده است؛یعنی در ۴۴ سالگی علامه مجلسی.

محتوای کتاب
حلیة المتقین، کتابی است به زبان فارسی، درباره اخلاق، آداب و سنن اسلامی که چنانکه مجلسی گفته، ترجمه روان روایات شیعه است.

کتاب، ۱۴ باب و یک خاتمه دارد و هر فصل حاوی ۱۲ فصل است. هر کدام از بخش‌های کتاب، در بیان آدابی است؛ از جمله در بیان آداب لباس، آداب زیور پوشیدن و خضاب کردن، خوردن و آشامیدن، ازدواج و معاشرت با زنان و تربیت فرزندان، مسواک کردن و تراشیدن سر، آداب بوی خوش داشتن، حمام رفتن و غسل کردن، خوابیدن و بیدار شدن، معاشرت با مردم، سلام کردن، آداب داخل شدن در خانه و بیرون رفتن از آن، آداب پیاده رفتن و سوار شدن و تجارت کردن و سرانجام در آداب سفر. عناوین ابواب مختلف کتاب عبارتند از:

آداب جامه و لباس پوشیدن.
آداب زیور پوشیدن مردان و زنان، سرمه کشیدن، در آینه نظر‌کردن و خضاب کردن.
آداب خوردن و آشامیدن.
دربیان فضیلت تزویج و آداب معاشرت با زنان و چگونگی تربیت فرزندان.
آداب مسواک کردن، شانه کردن، ناخن و شارب گرفتن، سر تراشیدن و امثال آن.
آداب بوی خوش استعمال کردن، گل بوئیدن و روغن مالیدن.
آداب استحمام و متعلقات آن و آداب بعضی از غسل‌ها.
آداب خوابیدن و بیدار شدن.
آداب حجامت کردن، تنقیه و ذکر خواص بعضی از ادویه و معالجه بعضی از امراض و ذکر بعضی از ادعیه.
آداب معاشرت با مردم و حقوق اصناف.
آداب مجالس مانند سلام، مصافحه، معانقه، بوسیدن و امثال اینها.
آداب داخل شدن خانه و بیرون رفتن از آن.
آداب پیاده رفتن، سوار شدن، بازار رفتن، تجارت، زراعت و نگهداری چهارپایان.
آداب سفر.
خاتمه: در بیان بعضی از آداب متفرقه و فواید سودمند.

نوشته حلیة المتقین اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.

کتاب “عین الحیاه”وصایای اخلاقی رسول خدا(ص) به ابوذرغفاری(ره) (به معنای: چشمه زندگی)

کتابی اخلاقی به زبان فارسی نوشته علامه مجلسی .این کتاب، ترجمه و شرح سفارش‌ها و توصیه‌های اخلاقی پیامبر اکرم(ص) به ابوذر غفاری است.
این اثر، دارای نظم و ترتیب خاصی نبوده و مؤلف سعی کرده تا از وصایای پیامبر اسلام (ص) به ابوذر غفاری،شرحی عرفانی اسلامی ارائه دهد. عین الحیات توسط مؤلف و دیگران،
تلخیص گردیده و به زبان عربی و اردو نیز ترجمه شده است.محمدباقر بن محمدتقی مجلسی معروف به علامه مجلسی و مجلسی دوم از معروف‌ترین علما، فقها و محدثان در جهان اسلام است.
وی از صاحب‌ منصبان با نفوذ شیعه در عصر صفویه و صاحب کتاب حدیثی بحار الانوار است. مجلسی در این کتاب پس از مقدمه‎ای کوتاه، فضائل ابوذر، چگونگی مسلمان‌شدن او،
مظلومیت وی و ظلم عثمان نسبت به او و احوالات ابوذر، اخراج ابوذر از مدینه و چگونگی وفات وی در ربذه را ذکر کرده است.و دیگر اینکه:
مؤلف سپس به شرح حدیث پیامبر اکرم به ابوذر غفاری پرداخته است.کتاب در ادامه دارای قالب‌بندی خاصی نبوده و مؤلف به شرح ابتدای حدیث پرداخته و درباره رؤیت خداوند
به توضیح می‌پردازد. وی سپس غرض از خلقت آسمان،زمین، عرش، کرسی و جمیع مخلوقات را معرفت و عبادت ذکر می‌کند که هر دو به یکدیگر وابسته‌اند.
مؤلف، نیت را شرط همه اعمال می‌داند و حضور قلب در عبادات را مورد بحث قرار داده است. وی پس از طرح مباحث این‌چنینی تا پایان کتاب به ذکر مباحث و مصادیق اخلاقی می‌پردازد.
عین الحیات در سال ۱۰۷۴ق تألیف شده است. هدف مؤلف آن بوده تا با تألیف این کتاب، عامه مؤمنان و شیعیان را با عرفان اصیل اسلامی آشنا کند، چون سخن پیامبر(ص) به ابوذر، جامع‌ترین اخباری است
که بر محاسن و مکارم اخلاقی مشتمل است.مجلسی تلاش کرده تا ابتدا سخن پیامبر(ص) را به فارسی ترجمه کند و به دور از عبارات سنگین،
آنچه را محتاج به تفسیر و تبیین است، شرح دهد.

نوشته عین الحیات وصایای پیامبر به ابوذر غفاری اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.

در مورد اب ،باد ،خاک واتش

معرفة النفسُ انفعُ المعارف (حدیث)

من عرف نفسه، فقد عرف ربّه (حدیث)

شناخت قوای روح
انسان متشکل است از دو بعد؛ یکی جسم و دیگری روح یا جان یا دل یا نفس. رتوح راکِب و جسم مرکب است و قوای بیشماری در اختیار اوست، که همه مطیع و فرمانبردار او اند، به جز قوای ۴ گانه یا اصلی؛ وهم[i]، غضب و شهوت که از قوای غریزی اند؛ و عقل که از قوای فطری ست.

قوای بیشمار انسان یک نقطهٔ خیر و بی شمار جهت شر دارند. مانند دایره‌ای که مرکز آن خیر است. وصول به سمت خیر مانند بالا رفتن از کوهی که بر فراز آن گنجی باشد، سخت و پر حاصل است، و پایین آمدن از آن مانند پایین آمدن از کوهی به سمت بیابان بی آب و علف، آسان و مایهٔ اتلاف وقت و توان و تلف شدن از گرسنگی.
قوای فطری که به انسان منحصر اند، در بدو حیات بالقوه[ii] اند و هدف آن‌ها سعادت آینده می‌باشد
قوای غریزی[iii] که بین انسان و حیوان مشترک اند، در بدو حیات بالفعل و اند و هدف آن‌ها حفظ بقا می‌باشد
Meeraj first Table.png

شناخت امراض روح
تعریف) صفت: بروز ظاهری نوعی از عملکرد یک یا چند قوهٔ باطنی
تعریف) صفت اعتدالی:
تعریف) صفت تکاملی:
صفاتی که در اثر کوتاهی یا اعتدال ویا افراط ویا ردائت روح در اطاعت از هر یک از قوا حاصل می‌شود و صفاتی که حصول آن‌ها به این صفت بستگی دارد، از این قرار اند:

Meeraj second Table.png

لذت و الم قوای ۴ گانه: فرمانبری روح از هر قوه موجب پدید آمدن لذتی و دفع رنجی ست؛ لذا هر عمل انسان برای رسیدن به لذتی یا دفع رنجی ست.

تزکیهٔ روح
مقدمات تزکیهٔ روح
تزکیهٔ نفس مهم‌ترین هدف زندگی ست و تا قبل از حصول آن تمام اهداف باید ابزار باشند و از تصمیم‌گیری راجع به اهداف بعد از آن خودداری شود.

روش کلی
ارتقاء اخلاق
یک صفت برای ارتقاء برگزینید.
اعمال مربوط به ارتقای آن را انجام دهید.
در مقابل وسوسه‌های صفت مخالف تا می‌توانید به انگیزش بپردازید.
مراقبه
مراقبهٔ محیط
همنشینی و دنباله روی بدان: موجب گرایش به رفتار آن‌ها و نزول به پایین کوه
همنشینی و دنباله روی خوبان: موجب گرایش به آن‌ها و صعود به بالای کوه
شما را تحلیل نبرد، شما را ناامید نکند و رام و خاموش شود
مراقبهٔ اعمال:
قبل از هر کاری به آن فکر کنید.
از امکانات خوب استفاده کنید.
اشتباهات را با انجام عمل مخالف جبران کنید.
مراقبهٔ غضب و شهوت
جلوگیری از تحریک غضب و شهوت با کنترل:
چشم و گوش
و مخصوصاً قلب و دل (خیال)
مراقبهٔ عقل
به دلیل وجود غریزهٔ حبّ ذات بهترین هدیه برای شما عیبی از عیوب شماست. عیوب خود را بیابید. در آن‌ها دقت کنید و با استدلال مخالف جواب ندهید
از یک دوست صدیق و پاک کمک بگیرید و از او سپاس‌گزار باشید؛ و در رفع عیب بکوشید تا اعتماد او جلب شود.
دوست عیب دوست را نمی‌بیند
دوست گاه خود معیوب است
از دشمن ریز بین و دانا کمک بگیرید و برای گوشزد کردن عیب تان از او سپاس‌گزار باشید. اگر حسن شما را گفت بدانید حیله است. باور نکنید و خود را بیازمایید.
دشمن در حال دشمن خود به دقت نظر می‌کند
دشمن مدام در حال عیب جویی ست
هر شب به دقت در اعمال خود کاوش کنید. برای صفات خوب درون خدا را شکر کنید و صلوات بفرستید تا زیاد شوند؛ و از بدی‌های درون استغفار کنید تا پاک گردند.
روش مقابله:
اسباب بیماری یا مادر زادی یا به سبب بیماری یا به سبب اعمال‌اند.
اولویت در روش درمان امراض جسمی امراض روحی
۱ مصرف غذای مخالف انجام عمل ضد در حد اعتدال
۲ شربت تلخ سرزنش نفس به گذراندن از دل یا زبان
۳ درمان با زهر و سموم انجام عمل ضد (از تفریط به افراط یا بر عکس)
۴ قطع عضو یا داغ ریاضت‌های شاقه بدون ارتکاب حرام‌های دیگر و ترس از ملامت اهل دنیا
پانویس
قوهٔ وهم با خیال متفاوت است

بالقوه: آنچه برای شکوفایی به القای محیط نیاز دارد.

در متون دیگر گاه منظور از غریزه نیز تمام صفات و قوای غیر محیطی ست که موجودی هنگام تولد با خود دارد.

منظور از اعتدال (از باب افتعال) و تعدیل (از باب تفعیل) در این متن میانه روی و صرفه جویی ست؛ و منظور از عدالت (ثلاثی مجرد از عدل) همان «صفت معروف» است.

نام ملکه‌ای که در اثر اصلاح این صفت پدید می‌آید در کمانک آورده شده

نوشته معراج السعاده اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.