مدیریت رفتار سازمانی

زندگی، نیازمند هنرورزی است و همانگونه كه هنرمند باید ماهر باشد تا هم موضوع هنرخود را خوب درك كند و هم در بیان اهداف هنری اش به دیگران، زبده و توانمند باشد، انسان در مقابل زندگی خود نیز باید چنین باشد. او باید به طور دقیق فلسفه حیات و زندگی خود را بداند و در این گذر، به شیوه استدلالی و منطقی از ساختار زیستی خویش آگاه باشد. در چرخه تقویت مهارت‎های زندگی باید انگیزه عمل كرد، عشق ورزید وسپاسگذا ر بود وهرگز نباید استعدادهای خودرا با دیگران مقایسه نمود زیرا انسانها، معادن متفاوتی هستند وهمگی ارزشمند هستند، انسانها باید با اعتماد به نفس برای ارزشهای خوداحترام قائل شده وبیشترین استفاده را ازآن بنماید وازاینكه استعدادهای خود راشناسایی كرده ودرراستای آنها حركت می‎كنند، رضایت خاطرداشته باشند.

همه باید بدانندكه درآرزو وحسرت دیگران بودن، نه تنهامشكلی راحل نمی‎كند بلكه استعدادهای موجوددر فرد رانیز ازبین می‎برد. البته این موضوع به معنی عدم استفاده ازاستعدادهای دیگران درقالب تجربیات انان نیست. باهم بودن، همفكری، مشاوره، همكاری، تعاون، تعامل وتبادل آموخته‎ها وبسیاری از گرایشات گروهی واجتماعی از جمله ضوابط تسریع در پیشرفت امور می‎باشد. با هم بودن، همفكری، مشاوره، همكاری، تعاون وتعامل وتبادل آموخته هاو بسیاری از گرایشات گروهی و اجتماعی از جمله ضوابط تسریع در پیشرفت امور می‎باشد مهارت‎های زندگی شامل مجموعه‎ای از توانایی‎ها هستند كه قدرت سازگاری و رفتار مثبت و كارآمد را افزایش می‎دهند. در نتیجه شخص قادر می‎شود بدون اینكه به خود یا دیگران صدمه بزند، مسئولیت‎های مربوط به نقش اجتماعی خود را بپذیرد و با چالش‎ها و مشكلات روزانه زندگی به شكل موثر روبه رو شود.

محققان تاثیر مثبت مهارتهای زندگی را در كاهش سوء مصرف مواد، استفاده از ظرفیت‎ها و توانمندی‎های هوشی و شناختی، پیشگیری از رفتارهای خشونت آمیز، افزایش خود اتكایی و اعتماد به نفس و… مورد تائید قرار داده اند. به ویژه در كاهش سوء مصرف مواد بر نقش كلیدی مهارتهای زندگی به طور قابل توجهی منجر به كاهش مصرف الكل و مواد مخدر در جوانان می‎گردد.

موارد كاربرد مهارت‎های زندگی

الف) افزایش سلامت روانی و جسمانی

Ÿ تقویت اعتماد به خویشتن و احترام به خود

Ÿ تجهیز اشخاص به ابزار و روش‌های مقابله با فشارهای محیطی و روانی

Ÿ كمك به تقویت و توسعه ارتباطات دوستانه، مفید و سالم

Ÿ ارتقای سطح رفتارهای سالم و مفید اجتماعی.

ب) پیشگیری از مشكلات روانی، رفتاری و اجتماعی

Ÿ مصرف سیگار و سوء مصرف مواد مخدر

Ÿ خودكشی در نوجوانان و جوانان

Ÿرفتارهای خشونت‌آمیز

Ÿ شیوع ایدز

Ÿ بی‌بند و باری جنسی

Ÿافت و كاهش عملكرد تحصیلی

نوشته مدیریت رفتار سازمانی اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.

اصول مدیریت کتاب

فنون مدیریت برای کتابداران کتابی درسی برای دوره‌های مقدماتی مدیریت کتابخانه و اطلاع رسانی است. در این کتاب مفاهیم و ابعاد مدیریت، که بویژه برای تازه واردان به این وادی اهمیّت دارد، مورد تأکید قرار گرفته است. اگر چه در این کتاب آخرین روشهای مدیریّت بررسی نشده امّا بیش از چاپ نخست بر روشهای کنونی مدیریت تأکید شده است. مقوله نظامهای شایستگی و گفتگوهای دسته جمعی (که امرزه نسبت بهسالهای ۱۹۷۴ و ۱۹۷۵ که اوّلین چاپ کتاب تهیّه شد، بسیار بیشتر متداول است) و نظام شایستگی (خدمات کشوری) در این ویرایش در یک فصل کامل ارائه داده شده است. در چاپ نخست، موضوع رهبری در چند فصل بررسی شده بود، امّا در این ویرایش به طور کامل به این مسأله اختصاص یافته است. دو مقوله تاریخچه مدیریت و دیدگاههایی درباره مدیریت که در چاپ نخس-ت در دو فص-ل م-ورد بحث قرار گرفته بود، در این ویرایش درهم ادغام و در قالب فصل ۳ ارائه شده است.

بازخورد استادان و دانشجویان نشان داد که برای ارائه مفاهیم و آرای مهم، به نمونه‌های کتابخانه ای بیشتری نیاز است. برای این منظور تعداد نمونه‌ها افزایش یافت.

در مواردی این نمونه‌ها اسناد شغلی بوده است (مانند یادداشتها، نامه ها، و کاغذهای مربوط به مقامها که نام کتابخانه و شخص (یا اشخاص) از آنها حذف شده است. انتشار ویرایش دوّم امکان داد که مطلب به صورتی غیر رسمی تر نگاشته شود. در ویرایش دوّم نمونه‌های غیر معمول و گاه دردآور و حتّی خنده آور از ضعفهای مدیران کتابخانه‌ها آورده شده است.

آثار روزآمدی برای مطالعه و بررسی بیشتر در هر فصل پیشنهاد شده است. آثار معرفی شده براساس در دسترس بودن و روزآمد بودن انتخاب شده است (البته برخی آثار قدیمی نیز مطرح شده است) ، امید است که خوانندگان با مطالعه آثار معرفی شده شناخت عمیقتری نسبت به موضوع پیدا کنند.

در فلسفه ای که من از مدیریت دارم، انسانها از اشیا اهمیّت بیشتری دارند، از این رو تقریباً همه فصول جنبه ای «انسان گرایانه» دارند. کتاب با چهار فصل کلّی در مورد کتابخانه‌ها و مدیریت، مفاهیم کلّی مدیریت، تاریخچه مختصری از مدیریت و شیوه‌های آن و خلاقیّت و نوآوری در کتابخانه آغاز می‌شود. یازده فصل بعدی به طور کلّی موضوعات اساسی مدیریت را در بر می‌گیرد: اهمیّت اختیار و مسئولیت (از جمله جوابگویی در قبال مسئولیت) ؛ تفویض اختیار و مسئولیت؛ تصمیم گیری؛ برنامه ریزی، ارتباطات؛ انگیزه و رهبری؛ کارگزینی با توجه به افراد و نظامها (خدمات کشوری و گفتگوی دسته جمعی) ؛ تنظیم بودجه و تحلیل کار. فصل آخر به چند روش در همین زمینه اختصاص دارد.

لفظ کتابخانه به مفهوم کتابخانه، مرکز اطلاعات، مرکز مرجع، یا عبارات مشابهی به کار می‌رود. این عبارات تداعی گر سازمانی است که اساس موجودیت آن ارائه خدمات اطلاعاتی از قبیل اطلاع رسانی، مدیریت اطلاعات، سندداری و مانند آنهاست لفظ کتابدار نیز به طور کلّی به معنای فردی است، اعم از زن و مرد، که در این سازمان کار می‌کند همچنین از واژه حرفه ای به معنای کتابدار [متخصص] استفاده کرده ام.

کاربرد یکی از مفاهیم مشتق شده از کتابخانه، یعنی مرکز اطلاعات، ایجاب می‌کند که برای مردمی که از خدمات این سازمانها بهره می‌جویند نامی انتخاب شود. ظاهراً هیچ اصطلاح کلّی منفردی که مورد پذیرش همگان باشد در کاربردهای کنونی وجود ندارد. بنابراین از اصطلاحات مراجعه کننده دایم (۱) (که شاید بیش از همه اصطلاحاتمورد استفاده قرار می‌گیرد) مراجعه کننده (۲) (شناسه جدیدتری که در متون کتابداری واطلاع رسانی به کار می‌رود و استفاده کننده (که شاید کمتر از همه اصطلاحات مورد پذیرش باشد) به جای یکدیگر استفاده کرده ام.

در این جا مایلم از همه کسانی که در تهیه این ویرایش مرا یاری داده اند سپاسگزاری کنم. طبیعی است که از راهنماییهای خوانندگان برای بهبود کیفیت کتاب استقبال می‌کنم.

سرانجام برای همه دانشجویانی که در این زمینه به تحصیل اشتغال دارند و مسئولیت سرپرست و مدیر را می‌پذیرند، آرزوی نیکبختی می‌کنم.

نوشته اصول مدیریت کتاب اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.

نقش محوری مطالعه و کتابخوانی و ارزش ذاتی فرهنگ مکتوب و تاثیر انس و الفت جامعه با کتاب و لوازم مربوط به آن در پیشرفت و توسعه جامعه بر کسی پوشیده نیست. به راستی با ترویج و گسترش کتاب و کتابخوانی است که میتوان علاوه بر دستیابی به دستاوردهای نوین بشری در زمینه دانش و فرهنگ و پیشینه اندیشه ها، عقاید و تجلیات فکری و خلاق بزرگان فکر و اندیشه، به سفارشات و توصیه‌های دینی و اسلامی که در آن کتاب و کتابخوانی جایگاهی بس ارجمند و متعالی دارد، عمل نمود. این است که آراسته شدن به فضایل اخلاقی، مقابله با خرافات و انحرافات فکری و جلوگیری از خودباختگی در برابر بیگانگان در سطح جامعه در گرو افزایش آگاهی و دانش یکایک افراد جامعه است که این مهم نیز ارتباط تنگاتنگی با درک ارزش و جایگاه کتاب و اهتمام به مطالعه آن دارد. در اساسنامه یونسکو آمده است: «از آنجا که جنگ در ذهن انسانها زاده میشود، دفاع از صلح نیز باید ملکه ذهن انسانها شود». کتاب به علت نقش مهمی که در ایجاد محیط فکری مناسب برای دوستی و تفاهم ایفا میکند، یکی از مهمترین وسایل دفاع از صلح و تفاهم بینالمللی است. همچنین مقام معظم رهبری، درباره نقش برجسته و سازنده کتاب در پویشهای تکامل آفرین فردی و اجتماعی میفرمایند: «در اهمیت عنصر کتاب برای تکامل جامعه انسانی، همین بس که تمامی ادیان آسمانی و رجال بزرگ تاریخ بشریت، از طریق کتاب جاودانه ماندهاند و روابط فرهنگی جامعه بشری نیز از پویش کتاب و مبادلات فرهنگی تقویت شدهاند».

از طرف دیگر رسانه‌های گروهی به خصوص رسانه ملی که فرهنگسازی و گسترش آگاهی و رشد جامعه از رسالتهای آن محسوب می‌گردد، وظایف خطیری در ترویج کتاب و فرهنگ مطالعه بر عهده دارند. با توجه به اهمیت این موضوع، مرکز پژوهش‌های اسلامی صدا و سیما با هدف استفاده برنامه سازان رسانه، مجموعه حاضر را که به وسیله محقق ارجمند عیسی زارعی تدوین یافته و در بخشهای مختلف به مبحث کتاب و کتابخوانی و جایگاه آن در رسانه ملی پرداخته است، تقدیم مینماید. امید است مورد توجه علاقمندان و به ویژه مدیران و برنامه سازان رسانه ملی قرار گیرد.

«خوشبخت کسی است که به یکی از این دو چیز دسترسی یابد: کتاب‌های خوب یا دوستانی که اهل کتاب باشند.»      ویکتور هوگو

نوشته کتابشناسی توصیفی بایگانی اولین بار در انتشارات بوکتاب. پدیدار شد.